ಬಹುವ್ರೀಹಿ (bahuvrīhi — possessive/exocentric compound)

ಅರ್ಥ: ಸಮಾಸ ಸ್ವತಃ ಒಂದು ವಿಶೇಷಣವಾಗಿ, ಸಮಾಸದ ಹೊರಗಿನ ಬೇರೊಂದು ನಾಮಪದವನ್ನು ವಿಶೇಷಿಸುವ ಸಮಾಸ. Meaning: A compound that functions as an adjective describing something outside itself — "one who/that has X."

ಹೆಸರಿನ ಅರ್ಥವೇ ಉದಾಹರಣೆ: "ಬಹುವ್ರೀಹಿ" ಎಂದರೆ ಅಕ್ಷರಶಃ "ಬಹಳ ಅಕ್ಕಿಯುಳ್ಳವನು" — ಅಕ್ಕಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲ, ಅಂಥ ಅಕ್ಕಿಯುಳ್ಳ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ. ಒಂದು ಬಗೆಯ ಸಮಾಸಅರ್ಥ: ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಪದಗಳು ಸೇರಿ ಒಂದೇ ಪದವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವುದು. Meaning: Two or more words fused into a single compound word. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಸಮಾಸಗಳು ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಉದ್ದವಾಗಿರಬಹುದು. ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣುವ ವಿಧಗಳು: ಬಹುವ್….

The term is self-illustrating: "bahuvrīhi" literally means "having much rice" — not describing the rice, but describing someone who owns it. A type of ಸಮಾಸಅರ್ಥ: ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಪದಗಳು ಸೇರಿ ಒಂದೇ ಪದವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವುದು. Meaning: Two or more words fused into a single compound word. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಸಮಾಸಗಳು ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಉದ್ದವಾಗಿರಬಹುದು. ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣುವ ವಿಧಗಳು: ಬಹುವ್….

ಉದಾಹರಣೆ: ಉತ್ಸನ್ನಕುಲಧರ್ಮಾಣಾಂಅರ್ಥ: ಕುಲಧರ್ಮ ನಾಶವಾದವರ Meaning: of those whose family duties are destroyed ವ್ಯಾಕರಣ: ಉತ್ಸನ್ನ (utsanna, "destroyed," cf. ಉತ್ಸಾದ್ಯಂತೇ) + ಕುಲಧರ್ಮ — ಬಹುವ್ರೀಹಿ ಸಮಾಸ, ಷಷ್ಠೀ ಬಹುವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. utsanna ("destroyed") + kuladharma —… (1.44) — ಉತ್ಸನ್ನ + ಕುಲಧರ್ಮ — "ಯಾರ ಕುಲಧರ್ಮಗಳು ನಾಶವಾಗಿವೆಯೋ ಅವರ", ಬಹುವ್ರೀಹಿಗೆ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆ ಉದಾಹರಣೆ. Example: ಉತ್ಸನ್ನಕುಲಧರ್ಮಾಣಾಂಅರ್ಥ: ಕುಲಧರ್ಮ ನಾಶವಾದವರ Meaning: of those whose family duties are destroyed ವ್ಯಾಕರಣ: ಉತ್ಸನ್ನ (utsanna, "destroyed," cf. ಉತ್ಸಾದ್ಯಂತೇ) + ಕುಲಧರ್ಮ — ಬಹುವ್ರೀಹಿ ಸಮಾಸ, ಷಷ್ಠೀ ಬಹುವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. utsanna ("destroyed") + kuladharma —… (1.44) — utsanna + kuladharma — "those whose clan-duties have been destroyed," a textbook bahuvrīhi.