ಧಾತು (dhātu — verbal root)

ಅರ್ಥ: ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಮೂಲ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬೀಜರೂಪ. Meaning: The bare verbal root carrying a verb's core meaning, before any prefix, tense, or ending is added.

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಕ್ರಿಯಾಪದವೂ ಒಂದು ಧಾತುವಿನಿಂದ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ (ಉದಾ: कृ "ಮಾಡು", दृश् "ನೋಡು"). ಧಾತುವಿಗೆ ಉಪಸರ್ಗಅರ್ಥ: ಧಾತುವಿನ ಮೊದಲು ಸೇರಿಸಿ ಅದರ ಅರ್ಥವನ್ನು ಬದಲಿಸುವ/ಸೂಕ್ಷ್ಮಗೊಳಿಸುವ ಅವ್ಯಯ. Meaning: A prefix attached before a root that shifts or sharpens its meaning. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ಉಪಸರ್ಗಗಳಿವೆ (ಪ್ರ, ಪರಾ, ಅಪ, ಸಂ, ಅನು, ಅವ, ಅಭ… (ಪ್ರತ್ಯುಪಸರ್ಗ) ಸೇರಿಸಿ, ಆಮೇಲೆ ಕಾಲ/ಪುರುಷ/ವಚನ ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರಿಸಿ ಪೂರ್ಣ ಕ್ರಿಯಾಪದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

Every Sanskrit verb derives from a root (e.g. kṛ "to do", dṛś "to see"). A full verb form is built by optionally adding a ಉಪಸರ್ಗಅರ್ಥ: ಧಾತುವಿನ ಮೊದಲು ಸೇರಿಸಿ ಅದರ ಅರ್ಥವನ್ನು ಬದಲಿಸುವ/ಸೂಕ್ಷ್ಮಗೊಳಿಸುವ ಅವ್ಯಯ. Meaning: A prefix attached before a root that shifts or sharpens its meaning. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ಉಪಸರ್ಗಗಳಿವೆ (ಪ್ರ, ಪರಾ, ಅಪ, ಸಂ, ಅನು, ಅವ, ಅಭ… (prefix) to the root, then tense/person/number endings.

ಉದಾಹರಣೆ: ಅಕುರ್ವತಅರ್ಥ: ಮಾಡಿದರು Meaning: did (they do) ವ್ಯಾಕರಣ: ಧಾತು कृ (kṛ, "to do") ಆತ್ಮನೇಪದ ಲಙ್ (ಅನದ್ಯತನಭೂತ) ಪ್ರಥಮಪುರುಷ ಬಹುವಚನ. Root kṛ ("to do") — imperfect tense, ātmanepada, 3rd person plural. (1.1) — ಧಾತು कृ (kṛ, "ಮಾಡು") ನಿಂದ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾದ ಆತ್ಮನೇಪದ ಲಙ್ ರೂಪ. Example: ಅಕುರ್ವತಅರ್ಥ: ಮಾಡಿದರು Meaning: did (they do) ವ್ಯಾಕರಣ: ಧಾತು कृ (kṛ, "to do") ಆತ್ಮನೇಪದ ಲಙ್ (ಅನದ್ಯತನಭೂತ) ಪ್ರಥಮಪುರುಷ ಬಹುವಚನ. Root kṛ ("to do") — imperfect tense, ātmanepada, 3rd person plural. (1.1) — The imperfect ātmanepada form built on the root kṛ ("to do").