ಪ್ರಾಣಾನ್ (prāṇān)
ಅರ್ಥ: ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು Meaning: lives, life-breaths
ವ್ಯಾಕರಣ: ಪ್ರಾಣ (prāṇa, "life-breath") ದ್ವಿತೀಯಾಅರ್ಥ: ಕರ್ಮಕಾರಕ ಸೂಚಿಸುವ ಎರಡನೆಯ ವಿಭಕ್ತಿ. Meaning: The second case — the accusative. ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ ಕ್ರಿಯೆಯ ಕರ್ಮವನ್ನು (ಕ್ರಿಯೆ ಯಾವುದರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತದೋ ಅದನ್ನು) ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಚಲನಸೂಚಕ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ… ಬಹುವಚನಅರ್ಥ: ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ವಚನ. Meaning: The plural number — three or more. ಬಹುವಚನ ಮೂರು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಸ್ತು/ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. The plural marks three or more of something. ಉದಾಹರಣೆ: ಅಕುರ್ವತ (1.1) — ಪ… ಪುಲ್ಲಿಂಗಅರ್ಥ: ಪುಲ್ಲಿಂಗ ವ್ಯಾಕರಣ ಲಿಂಗ. Meaning: The masculine grammatical gender. ಸಂಸ್ಕೃತದ ಮೂರು ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶ: ವ್ಯಾಕರಣ ಲಿಂಗ ಯಾವಾಗಲೂ ನೈಜ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ — ಅನೇಕ ಅಮೂರ್ತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳೂ ಪುಲ್ಲಿಂಗವಾಗಿರುತ್ತವೆ.…, ತ್ಯಕ್ತ್ವಾಅರ್ಥ: ತ್ಯಜಿಸಿ Meaning: having given up/renounced ವ್ಯಾಕರಣ: ಧಾತು त्यज् (tyaj, "to abandon") ಕ್ತ್ವಾ ಪ್ರತ್ಯಯ — gerund. Root tyaj ("to abandon") — gerund, "having given up." ಪದದ ಕರ್ಮಪದಅರ್ಥ: ಕ್ರಿಯೆಯ ಫಲ ಯಾವುದರ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೋ ಅದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪದ — ವಾಕ್ಯದ ಕರ್ಮಕಾರಕ. Meaning: The word marking what receives the verb's action — the object. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ (ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮಾ ವಿ…. prāṇa ("life-breath") — accusative plural masculine, object of ತ್ಯಕ್ತ್ವಾಅರ್ಥ: ತ್ಯಜಿಸಿ Meaning: having given up/renounced ವ್ಯಾಕರಣ: ಧಾತು त्यज् (tyaj, "to abandon") ಕ್ತ್ವಾ ಪ್ರತ್ಯಯ — gerund. Root tyaj ("to abandon") — gerund, "having given up.".
ಬಳಕೆ (Occurrences)
- ಅಧ್ಯಾಯ ೧, ಶ್ಲೋಕ ೩೩ಶ್ಲೋಕ ೩೩ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧ - ಅರ್ಜುನವಿಷಾದಯೋಗ येषामर्थे काङ्क्षितं नो राज्यं भोगाः सुखानि च । त इमेऽवस्थिता युद्धे प्राणांस्त्यक्त्वा धनानि च ॥ १-३३॥ yeṣāmarthe kāṅkṣitaṃ no rājyaṃ bhogāḥ sukhāni ca | ta ime'vasthitā yuddhe prāṇā…