ಅವಸ್ಥಿತಾನ್ (avasthitān)

ಅರ್ಥ: ನಿಂತಿರುವವರನ್ನು Meaning: those stationed/arrayed

ವ್ಯಾಕರಣ: ಅವ + ಧಾತುಅರ್ಥ: ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಮೂಲ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬೀಜರೂಪ. Meaning: The bare verbal root carrying a verb's core meaning, before any prefix, tense, or ending is added. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಕ್ರಿಯಾಪದವೂ ಒಂದು ಧಾತುವಿನಿಂದ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ (… स्था (sthā, "to stand") ಕ್ತ ಪ್ರತ್ಯಯಅರ್ಥ: "...ಲ್ಪಟ್ಟ / ಮಾಡಿದ" ಎಂಬ ಭೂತಕಾಲದ ಭಾವ ಸೂಚಿಸುವ ಕೃತ್ ಪ್ರತ್ಯಯ. Meaning: The suffix that forms the past passive participle — "done/-ed." ಕ್ತ ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರಿ ಆದ ಪದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಶೇಷಣದಂತೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿ… — ದ್ವಿತೀಯಾಅರ್ಥ: ಕರ್ಮಕಾರಕ ಸೂಚಿಸುವ ಎರಡನೆಯ ವಿಭಕ್ತಿ. Meaning: The second case — the accusative. ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ ಕ್ರಿಯೆಯ ಕರ್ಮವನ್ನು (ಕ್ರಿಯೆ ಯಾವುದರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತದೋ ಅದನ್ನು) ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಚಲನಸೂಚಕ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ… ಬಹುವಚನಅರ್ಥ: ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ವಚನ. Meaning: The plural number — three or more. ಬಹುವಚನ ಮೂರು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಸ್ತು/ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. The plural marks three or more of something. ಉದಾಹರಣೆ: ಅಕುರ್ವತ (1.1) — ಪ… ಪುಲ್ಲಿಂಗಅರ್ಥ: ಪುಲ್ಲಿಂಗ ವ್ಯಾಕರಣ ಲಿಂಗ. Meaning: The masculine grammatical gender. ಸಂಸ್ಕೃತದ ಮೂರು ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶ: ವ್ಯಾಕರಣ ಲಿಂಗ ಯಾವಾಗಲೂ ನೈಜ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ — ಅನೇಕ ಅಮೂರ್ತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳೂ ಪುಲ್ಲಿಂಗವಾಗಿರುತ್ತವೆ.…, ನಿರೀಕ್ಷೇಅರ್ಥ: ನೋಡುತ್ತೇನೆ Meaning: I may observe/look at ವ್ಯಾಕರಣ: ನಿಸ್ + ಧಾತು ईक्ष् (īkṣ, "to see") ಆತ್ಮನೇಪದ ವರ್ತಮಾನ ಉತ್ತಮಪುರುಷ ಏಕವಚನ. nis + īkṣ ("to see") — present tense, ātmanepada, 1st person singular. ಪದದ ಕರ್ಮಪದಅರ್ಥ: ಕ್ರಿಯೆಯ ಫಲ ಯಾವುದರ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೋ ಅದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪದ — ವಾಕ್ಯದ ಕರ್ಮಕಾರಕ. Meaning: The word marking what receives the verb's action — the object. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ (ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮಾ ವಿ…. Compare ಅವಸ್ಥಿತಾಃಅರ್ಥ: ನೆಲೆಸಿರುವವರಾಗಿ Meaning: stationed, positioned ವ್ಯಾಕರಣ: ಅವ + ಧಾತು स्था (sthā, "to stand") ಕ್ತ ಪ್ರತ್ಯಯ — ಪ್ರಥಮಾ ಬಹುವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ಭವಂತಃ ಪದದ ವಿಶೇಷಣ. ava + sthā ("to stand"), past passive participle — nominative plural… (nominative, 1.11). ava + sthā ("to stand"), past passive participle — accusative plural masculine, object of ನಿರೀಕ್ಷೇಅರ್ಥ: ನೋಡುತ್ತೇನೆ Meaning: I may observe/look at ವ್ಯಾಕರಣ: ನಿಸ್ + ಧಾತು ईक्ष् (īkṣ, "to see") ಆತ್ಮನೇಪದ ವರ್ತಮಾನ ಉತ್ತಮಪುರುಷ ಏಕವಚನ. nis + īkṣ ("to see") — present tense, ātmanepada, 1st person singular..

ಬಳಕೆ (Occurrences)

• ಅಧ್ಯಾಯ ೧, ಶ್ಲೋಕ ೨೨ಶ್ಲೋಕ ೨೨ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧ - ಅರ್ಜುನವಿಷಾದಯೋಗ यावदेतान्निरीक्षेऽहं योद्धुकामानवस्थितान् । कैर्मया सह योद्धव्यमस्मिन् रणसमुद्यमे ॥ १-२२॥ yāvadetānnirīkṣe'haṃ yoddhukāmānavasthitān | kairmayā saha yoddhavyamasmin raṇasamudyame || 1…