ಶ್ಲೋಕ ೨೨ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧ - ಅರ್ಜುನವಿಷಾದಯೋಗ
यावदेतान्निरीक्षेऽहं योद्धुकामानवस्थितान् । कैर्मया सह योद्धव्यमस्मिन् रणसमुद्यमे ॥ १-२२॥
yāvadetānnirīkṣe'haṃ yoddhukāmānavasthitān | kairmayā saha yoddhavyamasmin raṇasamudyame || 1-22||
ಪದ ಅರ್ಥ (ಪದ ಮಟ್ಟ)
| ಪದ | ಅರ್ಥ |
|---|---|
| ಯಾವತ್ಅರ್ಥ: ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ (ಇರುವಷ್ಟು ಸಮಯ) Meaning: as long as, while, until ವ್ಯಾಕರಣ: ಅವ್ಯಯ (ಸಂಬಂಧಸೂಚಕ ಕ್ರಿಯಾವಿಶೇಷಣ). Indeclinable correlative adverb, "as long as." | ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ (ಇರುವಷ್ಟು ಸಮಯ) |
| ಏತಾನ್ಅರ್ಥ: ಇವರನ್ನು Meaning: these ವ್ಯಾಕರಣ: ಸರ್ವನಾಮ ಏತದ್ (etad, "this") ದ್ವಿತೀಯಾ ಬಹುವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ನಿರೀಕ್ಷೇ ಪದದ ಕರ್ಮಪದ. Pronoun etad ("this") — accusative plural masculine, object of ನಿರೀಕ್ಷೇ. | ಇವರನ್ನು |
| ನಿರೀಕ್ಷೇಅರ್ಥ: ನೋಡುತ್ತೇನೆ Meaning: I may observe/look at ವ್ಯಾಕರಣ: ನಿಸ್ + ಧಾತು ईक्ष् (īkṣ, "to see") ಆತ್ಮನೇಪದ ವರ್ತಮಾನ ಉತ್ತಮಪುರುಷ ಏಕವಚನ. nis + īkṣ ("to see") — present tense, ātmanepada, 1st person singular. | ನೋಡುತ್ತೇನೆ |
| ಅಹಂಅರ್ಥ: ನಾನು Meaning: I ವ್ಯಾಕರಣ: ಸರ್ವನಾಮ ಅಸ್ಮದ್ (asmad, "I") ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ. Pronoun asmad ("I"), nominative singular. | ನಾನು |
| ಯೋದ್ಧುಕಾಮಾನ್ಅರ್ಥ: ಯುದ್ಧೇಚ್ಛೆಯುಳ್ಳವರನ್ನು Meaning: those desirous of fighting ವ್ಯಾಕರಣ: ಯೋದ್ಧುಂ (yoddhum, to fight, infinitive) + ಕಾಮ (kāma, desire) — ದ್ವಿತೀಯಾ ಬಹುವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. Compare ಯುಯುತ್ಸವಃ (1.1, synonym). yoddhum ("to fight") + k… | ಯುದ್ಧೇಚ್ಛೆಯುಳ್ಳವರನ್ನು |
| ಅವಸ್ಥಿತಾನ್ಅರ್ಥ: ನಿಂತಿರುವವರನ್ನು Meaning: those stationed/arrayed ವ್ಯಾಕರಣ: ಅವ + ಧಾತು स्था (sthā, "to stand") ಕ್ತ ಪ್ರತ್ಯಯ — ದ್ವಿತೀಯಾ ಬಹುವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ನಿರೀಕ್ಷೇ ಪದದ ಕರ್ಮಪದ. Compare ಅವಸ್ಥಿತಾಃ (nominative, 1.11). ava + sthā ("to stand"),… | ನಿಂತಿರುವವರನ್ನು |
| ಕೈಃಅರ್ಥ: ಯಾರೊಂದಿಗೆ Meaning: with whom ವ್ಯಾಕರಣ: ಸರ್ವನಾಮ ಕಿಮ್ (kim, "who/what") ತೃತೀಯಾ ಬಹುವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. Interrogative pronoun kim ("who") — instrumental plural masculine. | ಯಾರೊಂದಿಗೆ |
| ಮಯಾಅರ್ಥ: ನನ್ನಿಂದ Meaning: by me ವ್ಯಾಕರಣ: ಸರ್ವನಾಮ ಅಸ್ಮದ್ (asmad, "I") ತೃತೀಯಾ ಏಕವಚನ. Pronoun asmad ("I") — instrumental singular, "by me." | ನನ್ನಿಂದ |
| ಸಹಅರ್ಥ: ಜೊತೆ Meaning: with, together with ವ್ಯಾಕರಣ: ಅವ್ಯಯ (ತೃತೀಯಾ ಪದದೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಉಪಸರ್ಗ/ಅವ್ಯಯ). Indeclinable, governs the instrumental case ("along with"). | ಜೊತೆ |
| ಯೋದ್ಧವ್ಯಂಅರ್ಥ: ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕಾದದ್ದು Meaning: is to be fought ವ್ಯಾಕರಣ: ಧಾತು युध् (yudh, "to fight") ತವ್ಯತ್ ಪ್ರತ್ಯಯ (ವಿಧ್ಯರ್ಥಕ ಕೃದಂತ) — ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ. yudh ("to fight") + -tavya (gerundive/obligative suffix) — nominative si… | ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕಾದದ್ದು |
| ಅಸ್ಮಿನ್ಅರ್ಥ: ಈ Meaning: in this ವ್ಯಾಕರಣ: ಸರ್ವನಾಮ ಇದಮ್ (idam, "this") ಸಪ್ತಮೀ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ರಣಸಮುದ್ಯಮೇ ಪದದ ವಿಶೇಷಣ. Pronoun idam ("this") — locative singular masculine, qualifies ರಣಸಮುದ್ಯಮೇ. | ಈ |
| ರಣಸಮುದ್ಯಮೇಅರ್ಥ: ಯುದ್ಧೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ Meaning: in this undertaking of war ವ್ಯಾಕರಣ: ರಣ (raṇa, war) + ಸಮುದ್ಯಮ (samudyama, undertaking/effort) — ಸಪ್ತಮೀ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. raṇa ("war") + samudyama ("undertaking") — locative singular masculine. | ಯುದ್ಧೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ |
ಅನ್ವಯ (ವಾಕ್ಯ ಮಟ್ಟ)
ಯಾವತ್ ಅಹಂ ಯೋದ್ಧುಕಾಮಾನ್ ಅವಸ್ಥಿತಾನ್ ಏತಾನ್ ನಿರೀಕ್ಷೇ (ತಾವತ್ ರಥಂ ಸ್ಥಾಪಯ); ಅಸ್ಮಿನ್ ರಣಸಮುದ್ಯಮೇ ಮಯಾ ಸಹ ಕೈಃ ಯೋದ್ಧವ್ಯಂ (ಇತಿ ಜ್ಞಾತುಂ ಇಚ್ಛಾಮಿ).
ಯುದ್ಧೇಚ್ಛೆಯುಳ್ಳ, ನಿಂತಿರುವ ಇವರನ್ನು ನಾನು ನೋಡುವಷ್ಟು ಸಮಯ (ರಥವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸು); ಈ ಯುದ್ಧೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಯಾರು ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆಯೋ (ಅದನ್ನು ತಿಳಿಯಬಯಸುತ್ತೇನೆ).
ಶ್ಲೋಕಾರ್ಥ (ಶ್ಲೋಕ ಮಟ್ಟ)
(ಶ್ಲೋಕ ೨೧ರ ಮುಂದುವರಿಕೆ) ಯುದ್ಧೇಚ್ಛೆಯಿಂದ ನಿಂತಿರುವ ಇವರನ್ನು ನಾನು ನೋಡುವವರೆಗೆ (ರಥವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸು) - ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕಾದವರು ಯಾರೆಂದು ನಾನು ನೋಡಬೇಕಾಗಿದೆ.
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
ಅರ್ಜುನನು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ರಥವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಕೇಳಿದ ಕಾರಣವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ - ತನ್ನ ಎದುರಾಳಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂಬ ಬಯಕೆ. ಇದು ಮುಂದೆ ಬರುವ ಅವನ ವಿಷಾದದ ಪೀಠಿಕೆ.
Sloka 22 - Chapter 1 - Arjuna Viṣāda Yoga
यावदेतान्निरीक्षेऽहं योद्धुकामानवस्थितान् । कैर्मया सह योद्धव्यमस्मिन् रणसमुद्यमे ॥ १-२२॥
yāvadetānnirīkṣe'haṃ yoddhukāmānavasthitān | kairmayā saha yoddhavyamasmin raṇasamudyame || 1-22||
Word Meanings (Word Level)
| Word | Meaning |
|---|---|
| yāvat | as long as, while |
| etān | these |
| nirīkṣe | I may observe |
| aham | I |
| yoddhukāmān | desirous of fighting |
| avasthitān | stationed, arrayed |
| kaiḥ | with whom |
| mayā | by me |
| saha | with |
| yoddhavyam | is to be fought |
| asmin | in this |
| raṇasamudyame | in this undertaking of war |
Anvaya (Phrase Level)
yāvat aham yoddhukāmān avasthitān etān nirīkṣe (tāvat ratham sthāpaya); asmin raṇasamudyame mayā saha kaiḥ yoddhavyam (iti jñātum icchāmi).
While I observe these, arrayed and desirous of fighting — (so long, place the chariot); I wish to know with whom I must fight in this undertaking of war.
Translation (Sloka Level)
(Continuing from verse 21) So that I may observe these men arrayed here, eager to fight — for I must know with whom I am to contend in this great battle.
Commentary
Arjuna explains his reason for asking Kṛṣṇa to halt the chariot — his desire to see his opponents. This sets up his despair, which follows shortly.