ಇಂದ್ರಿಯಗ್ರಾಮಂ (indriyagrāmam)

ಅರ್ಥ: ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು Meaning: the whole group of senses

ವ್ಯಾಕರಣ: ಇಂದ್ರಿಯ (indriya, sense organ) + ಗ್ರಾಮ (grāma, group/collection) — ದ್ವಿತೀಯಾಅರ್ಥ: ಕರ್ಮಕಾರಕ ಸೂಚಿಸುವ ಎರಡನೆಯ ವಿಭಕ್ತಿ. Meaning: The second case — the accusative. ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ ಕ್ರಿಯೆಯ ಕರ್ಮವನ್ನು (ಕ್ರಿಯೆ ಯಾವುದರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತದೋ ಅದನ್ನು) ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಚಲನಸೂಚಕ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ… ಏಕವಚನಅರ್ಥ: ಒಂದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ವಚನ. Meaning: The singular number. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಚನಗಳಿವೆ: ಏಕ, ದ್ವಿ, ಬಹು. ಏಕವಚನ ಒಂದೇ ವಸ್ತು/ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. Sanskrit has three grammatical numbers — singular, dual, and plural. The sing… ನಪುಂಸಕಲಿಂಗಅರ್ಥ: ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ ವ್ಯಾಕರಣ ಲಿಂಗ. Meaning: The neuter grammatical gender. ಸಂಸ್ಕೃತದ ಮೂರು ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು — ಪ್ರಥಮಾ ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿಗಳ ರೂಪ ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನಪುಂಸಕಲಿಂಗದ ವಿಶೇಷ. One of Sanskrit's three grammatical gen…, ಸನ್ನಿಯಮ್ಯಅರ್ಥ: ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ Meaning: having fully controlled/restrained ವ್ಯಾಕರಣ: ಸಮ್ + ನಿ + ಧಾತು यम् (yam, "to control") ಕ್ತ್ವಾ ಪ್ರತ್ಯಯ (ಲ್ಯಬಂತ) — gerund. sam + ni + yam ("to restrain") — gerund, "h… ಪದದ ಕರ್ಮಪದಅರ್ಥ: ಕ್ರಿಯೆಯ ಫಲ ಯಾವುದರ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೋ ಅದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪದ — ವಾಕ್ಯದ ಕರ್ಮಕಾರಕ. Meaning: The word marking what receives the verb's action — the object. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ (ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮಾ ವಿ…. indriya + grāma ("collection") — accusative singular neuter, object of ಸನ್ನಿಯಮ್ಯಅರ್ಥ: ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ Meaning: having fully controlled/restrained ವ್ಯಾಕರಣ: ಸಮ್ + ನಿ + ಧಾತು यम् (yam, "to control") ಕ್ತ್ವಾ ಪ್ರತ್ಯಯ (ಲ್ಯಬಂತ) — gerund. sam + ni + yam ("to restrain") — gerund, "h….

ಬಳಕೆ (Occurrences)

• ಅಧ್ಯಾಯ ೧೨, ಶ್ಲೋಕ ೪ಶ್ಲೋಕ ೪ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧೨ - ಭಕ್ತಿ ಯೋಗ सन्नियम्येन्द्रियग्रामं सर्वत्र समबुद्धयः । ते प्राप्नुवन्ति मामेव सर्वभूतहिते रताः ॥ १२-४॥ sanniyamyendriyagrāmaṃ sarvatra samabuddhayaḥ | te prāpnuvanti māmeva sarvabhūtahite ratāḥ || 12…