ಭೀಷ್ಮಂ (bhīṣmam)
ಅರ್ಥ: ಭೀಷ್ಮನನ್ನು Meaning: Bhīṣma
ವ್ಯಾಕರಣ: ಭೀಷ್ಮಃಅರ್ಥ: ಭೀಷ್ಮರು Meaning: Bhīṣma (grand-uncle of both Kauravas and Pāṇḍavas, commander of the Kaurava army) ವ್ಯಾಕರಣ: ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ವ್ಯಕ್ತಿನಾಮ. Nominative singular masculine, proper name. ದ್ವಿತೀಯಾಅರ್ಥ: ಕರ್ಮಕಾರಕ ಸೂಚಿಸುವ ಎರಡನೆಯ ವಿಭಕ್ತಿ. Meaning: The second case — the accusative. ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ ಕ್ರಿಯೆಯ ಕರ್ಮವನ್ನು (ಕ್ರಿಯೆ ಯಾವುದರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತದೋ ಅದನ್ನು) ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಚಲನಸೂಚಕ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ… ಏಕವಚನಅರ್ಥ: ಒಂದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ವಚನ. Meaning: The singular number. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಚನಗಳಿವೆ: ಏಕ, ದ್ವಿ, ಬಹು. ಏಕವಚನ ಒಂದೇ ವಸ್ತು/ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. Sanskrit has three grammatical numbers — singular, dual, and plural. The sing… ಪುಲ್ಲಿಂಗಅರ್ಥ: ಪುಲ್ಲಿಂಗ ವ್ಯಾಕರಣ ಲಿಂಗ. Meaning: The masculine grammatical gender. ಸಂಸ್ಕೃತದ ಮೂರು ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶ: ವ್ಯಾಕರಣ ಲಿಂಗ ಯಾವಾಗಲೂ ನೈಜ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ — ಅನೇಕ ಅಮೂರ್ತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳೂ ಪುಲ್ಲಿಂಗವಾಗಿರುತ್ತವೆ.…, ಅಭಿರಕ್ಷಂತುಅರ್ಥ: ರಕ್ಷಿಸಲಿ Meaning: let them protect ವ್ಯಾಕರಣ: ಅಭಿ + ಧಾತು रक्ष् (rakṣ, "to protect") ಆಜ್ಞಾರ್ಥ ಪ್ರಥಮಪುರುಷ ಬಹುವಚನ. abhi + rakṣ ("to protect") — imperative, 3rd person plural. ಪದದ ಕರ್ಮಪದಅರ್ಥ: ಕ್ರಿಯೆಯ ಫಲ ಯಾವುದರ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೋ ಅದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪದ — ವಾಕ್ಯದ ಕರ್ಮಕಾರಕ. Meaning: The word marking what receives the verb's action — the object. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ (ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮಾ ವಿ…. bhīṣma — accusative singular masculine, object of ಅಭಿರಕ್ಷಂತುಅರ್ಥ: ರಕ್ಷಿಸಲಿ Meaning: let them protect ವ್ಯಾಕರಣ: ಅಭಿ + ಧಾತು रक्ष् (rakṣ, "to protect") ಆಜ್ಞಾರ್ಥ ಪ್ರಥಮಪುರುಷ ಬಹುವಚನ. abhi + rakṣ ("to protect") — imperative, 3rd person plural..
ಬಳಕೆ (Occurrences)
- ಅಧ್ಯಾಯ ೧, ಶ್ಲೋಕ ೧೧ಶ್ಲೋಕ ೧೧ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧ - ಅರ್ಜುನವಿಷಾದಯೋಗ अयनेषु च सर्वेषु यथाभागमवस्थिताः । भीष्ममेवाभिरक्षन्तु भवन्तः सर्व एव हि ॥ १-११॥ ayaneṣu ca sarveṣu yathābhāgamavasthitāḥ | bhīṣmamevābhirakṣantu bhavantaḥ sarva eva hi || 1-11||