ಶಂಖೌ (śaṅkhau)
ಅರ್ಥ: ಎರಡು ಶಂಖಗಳನ್ನು Meaning: the two conches
ವ್ಯಾಕರಣ: ಶಂಖಂಅರ್ಥ: ಶಂಖವನ್ನು Meaning: the conch (shell, used as a battle-trumpet) ವ್ಯಾಕರಣ: शङ्ख (śaṅkha, "conch") ದ್ವಿತೀಯಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ದಧ್ಮೌ ಪದದ ಕರ್ಮಪದ. śaṅkha ("conch") — accusative singular masculine, object of ದಧ್ಮೌ. ದ್ವಿತೀಯಾಅರ್ಥ: ಕರ್ಮಕಾರಕ ಸೂಚಿಸುವ ಎರಡನೆಯ ವಿಭಕ್ತಿ. Meaning: The second case — the accusative. ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ ಕ್ರಿಯೆಯ ಕರ್ಮವನ್ನು (ಕ್ರಿಯೆ ಯಾವುದರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತದೋ ಅದನ್ನು) ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಚಲನಸೂಚಕ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ… ದ್ವಿವಚನಅರ್ಥ: ಎರಡನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ವಚನ. Meaning: The dual number — exactly two. ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ದ್ವಿವಚನ, ನಿಖರವಾಗಿ ಎರಡು ವಸ್ತು/ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ (ಕನ್ನಡ/ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ವರ್ಗ). A category distinct to languages like San… ಪುಲ್ಲಿಂಗಅರ್ಥ: ಪುಲ್ಲಿಂಗ ವ್ಯಾಕರಣ ಲಿಂಗ. Meaning: The masculine grammatical gender. ಸಂಸ್ಕೃತದ ಮೂರು ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶ: ವ್ಯಾಕರಣ ಲಿಂಗ ಯಾವಾಗಲೂ ನೈಜ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ — ಅನೇಕ ಅಮೂರ್ತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳೂ ಪುಲ್ಲಿಂಗವಾಗಿರುತ್ತವೆ.…, ಪ್ರದಧ್ಮತುಃಅರ್ಥ: ಇಬ್ಬರೂ ಊದಿದರು Meaning: the two blew ವ್ಯಾಕರಣ: ಪ್ರ + ಧಾತು ध्मा (dhmā, "to blow") ಲಿಟ್ (ಪರೋಕ್ಷಭೂತ) ಪ್ರಥಮಪುರುಷ ದ್ವಿವಚನ. Compare ದಧ್ಮೌ (singular, 1.12). pra + dhmā ("to blow") — perfect tense, 3rd person dual. ಪದದ ಕರ್ಮಪದಅರ್ಥ: ಕ್ರಿಯೆಯ ಫಲ ಯಾವುದರ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೋ ಅದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪದ — ವಾಕ್ಯದ ಕರ್ಮಕಾರಕ. Meaning: The word marking what receives the verb's action — the object. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ (ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮಾ ವಿ…. śaṅkha ("conch") — accusative dual masculine, object of ಪ್ರದಧ್ಮತುಃಅರ್ಥ: ಇಬ್ಬರೂ ಊದಿದರು Meaning: the two blew ವ್ಯಾಕರಣ: ಪ್ರ + ಧಾತು ध्मा (dhmā, "to blow") ಲಿಟ್ (ಪರೋಕ್ಷಭೂತ) ಪ್ರಥಮಪುರುಷ ದ್ವಿವಚನ. Compare ದಧ್ಮೌ (singular, 1.12). pra + dhmā ("to blow") — perfect tense, 3rd person dual..
ಬಳಕೆ (Occurrences)
- ಅಧ್ಯಾಯ ೧, ಶ್ಲೋಕ ೧೪ಶ್ಲೋಕ ೧೪ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧ - ಅರ್ಜುನವಿಷಾದಯೋಗ ततः श्वेतैर्हयैर्युक्ते महति स्यन्दने स्थितौ । माधवः पाण्डवश्चैव दिव्यौ शङ्खौ प्रदध्मतुः ॥ १-१४॥ tataḥ śvetairhayairyukte mahati syandane sthitau | mādhavaḥ pāṇḍavaścaiva divyau śaṅkh…