ಶ್ಲೋಕ ೪ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧ - ಅರ್ಜುನವಿಷಾದಯೋಗ
अत्र शूरा महेष्वासा भीमार्जुनसमा युधि । युयुधानो विराटश्च द्रुपदश्च महारथः ॥ १-४॥
atra śūrā maheṣvāsā bhīmārjunasamā yudhi | yuyudhāno virāṭaśca drupadaśca mahārathaḥ || 1-4||
ಪದ ಅರ್ಥ (ಪದ ಮಟ್ಟ)
| ಪದ | ಅರ್ಥ |
|---|---|
| ಅತ್ರಅರ್ಥ: ಇಲ್ಲಿ Meaning: here ವ್ಯಾಕರಣ: ಅವ್ಯಯ, "ಇದಂ" ಇಂದ ಬಂದ ಸ್ಥಳವಾಚಕ ರೂಪ. Indeclinable locative adverb from idam ("this") — "here." | ಇಲ್ಲಿ |
| ಶೂರಾಃಅರ್ಥ: ಶೂರರು Meaning: heroes, brave warriors ವ್ಯಾಕರಣ: शूर (śūra, "hero") — ಪ್ರಥಮಾ ಬಹುವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. śūra ("hero") — nominative plural masculine. | ಶೂರರು |
| ಮಹೇಷ್ವಾಸಾಃಅರ್ಥ: ಮಹಾಬಿಲ್ಲುಗಾರರು Meaning: great bowmen, wielders of great bows ವ್ಯಾಕರಣ: ಮಹಾ (mahā, great) + ಇಷು (iṣu, arrow) + ಆಸ (āsa, thrower) — ಪ್ರಥಮಾ ಬಹುವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. mahā ("great") + iṣu ("arrow") + āsa ("thrower") — nominative… | ಮಹಾಬಿಲ್ಲುಗಾರರು |
| ಭೀಮಾರ್ಜುನಸಮಾಃಅರ್ಥ: ಭೀಮಾರ್ಜುನರಿಗೆ ಸಮಾನರು Meaning: equal to Bhīma and Arjuna ವ್ಯಾಕರಣ: ಭೀಮ (bhīma) + ಅರ್ಜುನ (arjuna) + ಸಮ (sama, equal) — ಪ್ರಥಮಾ ಬಹುವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. bhīma + arjuna + sama ("equal") — nominative plural masculine. | ಭೀಮಾರ್ಜುನರಿಗೆ ಸಮಾನರು |
| ಯುಧಿಅರ್ಥ: ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ Meaning: in battle ವ್ಯಾಕರಣ: युध् (yudh, "battle") ಸಪ್ತಮೀ ಏಕವಚನ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ. yudh ("battle") — locative singular feminine. | ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ |
| ಯುಯುಧಾನಃಅರ್ಥ: ಯುಯುಧಾನನು (ಸಾತ್ಯಕಿ) Meaning: Yuyudhāna, better known as Sātyaki ವ್ಯಾಕರಣ: ಧಾತು युध् (yudh, "to fight") ಇಂದ ಬಂದ ಪದ — ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ವ್ಯಕ್ತಿನಾಮ. From root yudh ("to fight") — nominative singular masculine, pro… | ಯುಯುಧಾನನು (ಸಾತ್ಯಕಿ) |
| ವಿರಾಟಃಅರ್ಥ: ವಿರಾಟನು Meaning: Virāṭa (king in whose court the Pāṇḍavas spent their year of hiding) ವ್ಯಾಕರಣ: ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ವ್ಯಕ್ತಿನಾಮ. Nominative singular masculine, proper name. | ವಿರಾಟನು |
| ಚಅರ್ಥ: ಮತ್ತು Meaning: and ವ್ಯಾಕರಣ: ಅವ್ಯಯ (indeclinable conjunction, always follows the word it joins). | ಮತ್ತು |
| ದ್ರುಪದಃಅರ್ಥ: ದ್ರುಪದನು Meaning: Drupada (king of Pāñcāla, father of Draupadī and Dhṛṣṭadyumna) ವ್ಯಾಕರಣ: ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ವ್ಯಕ್ತಿನಾಮ. Compare ದ್ರುಪದಪುತ್ರೇಣ (1.3). Nominative singular masculine, proper name. | ದ್ರುಪದನು |
| ಮಹಾರಥಃಅರ್ಥ: ಮಹಾರಥನು Meaning: a great chariot-warrior (one who can fight thousands single-handedly) ವ್ಯಾಕರಣ: ಮಹಾ (mahā, great) + ರಥ (ratha, chariot) — ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. mahā ("great") + ratha ("chariot") — nominative singu… | ಮಹಾರಥನು |
ಅನ್ವಯ (ವಾಕ್ಯ ಮಟ್ಟ)
ಅತ್ರ ಯುಧಿ ಭೀಮಾರ್ಜುನಸಮಾಃ ಮಹೇಷ್ವಾಸಾಃ ಶೂರಾಃ (ಸಂತಿ): ಯುಯುಧಾನಃ, ವಿರಾಟಃ ಚ, ಮಹಾರಥಃ ದ್ರುಪದಃ ಚ.
ಇಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಮಾರ್ಜುನರಿಗೆ ಸಮಾನರಾದ ಮಹಾಬಿಲ್ಲುಗಾರರಾದ ಶೂರರಿದ್ದಾರೆ: ಯುಯುಧಾನ, ವಿರಾಟ ಮತ್ತು ಮಹಾರಥನಾದ ದ್ರುಪದ.
ಶ್ಲೋಕಾರ್ಥ (ಶ್ಲೋಕ ಮಟ್ಟ)
ಇಲ್ಲಿ (ಈ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ) ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಮ-ಅರ್ಜುನರಿಗೆ ಸಮಾನರಾದ ಶೂರ ಮಹಾಬಿಲ್ಲುಗಾರರಿದ್ದಾರೆ - ಯುಯುಧಾನ (ಸಾತ್ಯಕಿ), ವಿರಾಟ ಮತ್ತು ಮಹಾರಥನಾದ ದ್ರುಪದ.
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
ಇಲ್ಲಿಂದ ದುರ್ಯೋಧನನು ಪಾಂಡವ ಸೇನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಧರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ (ಶ್ಲೋಕ ೪-೬). ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಮಹಾರಥರೆಂದು (ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಯೋಧರೊಡನೆ ಹೋರಾಡಬಲ್ಲ ರಥಿಗಳು) ಪ್ರಸಿದ್ಧರು.
Sloka 4 - Chapter 1 - Arjuna Viṣāda Yoga
अत्र शूरा महेष्वासा भीमार्जुनसमा युधि । युयुधानो विराटश्च द्रुपदश्च महारथः ॥ १-४॥
atra śūrā maheṣvāsā bhīmārjunasamā yudhi | yuyudhāno virāṭaśca drupadaśca mahārathaḥ || 1-4||
Word Meanings (Word Level)
| Word | Meaning |
|---|---|
| atra | here |
| śūrāḥ | heroes |
| maheṣvāsāḥ | great bowmen (wielders of great bows) |
| bhīmārjunasamāḥ | equal to Bhīma and Arjuna |
| yudhi | in battle |
| yuyudhānaḥ | Yuyudhāna (Sātyaki) |
| virāṭaḥ | Virāṭa |
| ca | and |
| drupadaḥ | Drupada |
| mahārathaḥ | a great chariot-warrior |
Anvaya (Phrase Level)
atra yudhi bhīmārjunasamāḥ maheṣvāsāḥ śūrāḥ (santi): yuyudhānaḥ, virāṭaḥ ca, mahārathaḥ drupadaḥ ca.
Here are heroes equal to Bhīma and Arjuna in battle, great bowmen: Yuyudhāna, Virāṭa, and the great chariot-warrior Drupada.
Translation (Sloka Level)
Here in this army are heroic bowmen equal to Bhīma and Arjuna in battle — Yuyudhāna (Sātyaki), Virāṭa, and the great chariot-warrior Drupada.
Commentary
Duryodhana now begins listing the key warriors of the Pāṇḍava army (verses 4–6). All those named are renowned as mahārathas — warriors capable of single-handedly fighting thousands.