ಶ್ಲೋಕ ೬ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧ - ಅರ್ಜುನವಿಷಾದಯೋಗ
युधामन्युश्च विक्रान्त उत्तमौजाश्च वीर्यवान् । सौभद्रो द्रौपदेयाश्च सर्व एव महारथाः ॥ १-६॥
yudhāmanyuścavikrānta uttamaujāśca vīryavān | saubhadro draupadeyāśca sarva eva mahārathāḥ || 1-6||
ಪದ ಅರ್ಥ (ಪದ ಮಟ್ಟ)
| ಪದ | ಅರ್ಥ |
|---|---|
| ಯುಧಾಮನ್ಯುಃಅರ್ಥ: ಯುಧಾಮನ್ಯುವು Meaning: Yudhāmanyu (a Pāṇḍava warrior) ವ್ಯಾಕರಣ: ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ವ್ಯಕ್ತಿನಾಮ. Nominative singular masculine, proper name. | ಯುಧಾಮನ್ಯುವು |
| ಚಅರ್ಥ: ಮತ್ತು Meaning: and ವ್ಯಾಕರಣ: ಅವ್ಯಯ (indeclinable conjunction, always follows the word it joins). | ಮತ್ತು |
| ವಿಕ್ರಾಂತಃಅರ್ಥ: ಪರಾಕ್ರಮಿಯು Meaning: valiant, heroic ವ್ಯಾಕರಣ: ವಿ + ಧಾತು क्रम् (kram, "to stride/advance") ಕ್ತ ಪ್ರತ್ಯಯ — ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ಯುಧಾಮನ್ಯುಃ ಪದದ ವಿಶೇಷಣ. vi + kram ("to stride"), past passive participle — nominative sin… | ಪರಾಕ್ರಮಿಯು |
| ಉತ್ತಮೌಜಾಃಅರ್ಥ: ಉತ್ತಮೌಜನು Meaning: Uttamaujas (a Pāṇḍava warrior) ವ್ಯಾಕರಣ: ಉತ್ತಮ (uttama, best) + ಓಜಸ್ (ojas, vigor) — ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. uttama ("best") + ojas ("vigor") — nominative singular masculine, proper name. | ಉತ್ತಮೌಜನು |
| ವೀರ್ಯವಾನ್ಅರ್ಥ: ಪರಾಕ್ರಮಿಯು Meaning: valiant, mighty ವ್ಯಾಕರಣ: ವೀರ್ಯ (vīrya, valor) + ವತ್ (vat, ಹೊಂದಿರುವ) — ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. vīrya ("valor") + -vat (possessive suffix) — nominative singular masculine. | ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯು |
| ಸೌಭದ್ರಃಅರ್ಥ: ಸುಭದ್ರೆಯ ಮಗ (ಅಭಿಮನ್ಯು) Meaning: the son of Subhadrā (Abhimanyu) ವ್ಯಾಕರಣ: ಸುಭದ್ರಾ (subhadrā, ಅರ್ಜುನನ ಪತ್ನಿ) ಇಂದ ಬಂದ ಪದ — ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. Patronymic of Subhadrā (Arjuna's wife) — nominative singular masculine,… | ಸುಭದ್ರೆಯ ಮಗ (ಅಭಿಮನ್ಯು) |
| ದ್ರೌಪದೇಯಾಃಅರ್ಥ: ದ್ರೌಪದಿಯ ಮಕ್ಕಳು Meaning: the sons of Draupadī ವ್ಯಾಕರಣ: ದ್ರೌಪದೀ (draupadī) ಇಂದ ಬಂದ ಪದ — ಪ್ರಥಮಾ ಬಹುವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. Patronymic of Draupadī — nominative plural masculine. | ದ್ರೌಪದಿಯ ಮಕ್ಕಳು |
| ಸರ್ವೇಅರ್ಥ: ಎಲ್ಲರೂ Meaning: all ವ್ಯಾಕರಣ: ಸರ್ವ (sarva, "all") ಪ್ರಥಮಾ ಬಹುವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. sarva ("all") — nominative plural masculine. | ಎಲ್ಲರೂ |
| ಎವಅರ್ಥ: ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ, ಮಾತ್ರ Meaning: indeed, certainly, only (emphatic particle) ವ್ಯಾಕರಣ: ಅವ್ಯಯ (indeclinable emphatic particle, always follows the emphasized word). | ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ |
| ಮಹಾರಥಾಃಅರ್ಥ: ಮಹಾರಥರು Meaning: great chariot-warriors ವ್ಯಾಕರಣ: ಮಹಾರಥಃ ಪ್ರಥಮಾ ಬಹುವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. mahāratha ("great chariot-warrior") — nominative plural masculine. | ಮಹಾರಥರು |
ಅನ್ವಯ (ವಾಕ್ಯ ಮಟ್ಟ)
ವಿಕ್ರಾಂತಃ ಯುಧಾಮನ್ಯುಃ ಚ, ವೀರ್ಯವಾನ್ ಉತ್ತಮೌಜಾಃ ಚ, ಸೌಭದ್ರಃ, ದ್ರೌಪದೇಯಾಃ ಚ - ಸರ್ವೇ ಎವ ಮಹಾರಥಾಃ (ಸಂತಿ).
ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಯುಧಾಮನ್ಯು, ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯಾದ ಉತ್ತಮೌಜ, ಸುಭದ್ರೆಯ ಮಗ (ಅಭಿಮನ್ಯು), ದ್ರೌಪದಿಯ ಮಕ್ಕಳು - ಇವರೆಲ್ಲರೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮಹಾರಥರು.
ಶ್ಲೋಕಾರ್ಥ (ಶ್ಲೋಕ ಮಟ್ಟ)
ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಯುಧಾಮನ್ಯು, ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯಾದ ಉತ್ತಮೌಜ, ಸುಭದ್ರೆಯ ಮಗ ಅಭಿಮನ್ಯು ಮತ್ತು ದ್ರೌಪದಿಯ ಐವರು ಮಕ್ಕಳು - ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಮಹಾರಥರೇ.
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
ಪಾಂಡವ ಸೇನೆಯ ಯೋಧರ ಪಟ್ಟಿ ಇಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ (ಶ್ಲೋಕ ೪-೬). ಇಲ್ಲಿ ಅಭಿಮನ್ಯು (ಅರ್ಜುನ-ಸುಭದ್ರೆಯರ ಮಗ) ಮತ್ತು ದ್ರೌಪದಿಯ ಐವರು ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ - ಇವರೆಲ್ಲರೂ "ಮಹಾರಥ" ಎಂಬ ಬಿರುದಿಗೆ ಅರ್ಹರು.
Sloka 6 - Chapter 1 - Arjuna Viṣāda Yoga
युधामन्युश्च विक्रान्त उत्तमौजाश्च वीर्यवान् । सौभद्रो द्रौपदेयाश्च सर्व एव महारथाः ॥ १-६॥
yudhāmanyuścavikrānta uttamaujāśca vīryavān | saubhadro draupadeyāśca sarva eva mahārathāḥ || 1-6||
Word Meanings (Word Level)
| Word | Meaning |
|---|---|
| yudhāmanyuḥ | Yudhāmanyu |
| ca | and |
| vikrāntaḥ | valiant, heroic |
| uttamaujāḥ | Uttamaujas |
| vīryavān | mighty, powerful |
| saubhadraḥ | the son of Subhadrā (Abhimanyu) |
| draupadeyāḥ | the sons of Draupadī |
| sarve | all |
| eva | indeed |
| mahārathāḥ | great chariot-warriors |
Anvaya (Phrase Level)
vikrāntaḥ yudhāmanyuḥ ca, vīryavān uttamaujāḥ ca, saubhadraḥ, draupadeyāḥ ca — sarve eva mahārathāḥ (santi).
The valiant Yudhāmanyu, the mighty Uttamaujas, the son of Subhadrā, and the sons of Draupadī — all of them, indeed, are great chariot-warriors.
Translation (Sloka Level)
The valiant Yudhāmanyu, the mighty Uttamaujas, the son of Subhadrā (Abhimanyu), and the sons of Draupadī — all of them are indeed great chariot-warriors.
Commentary
The list of Pāṇḍava warriors concludes here (verses 4–6), naming Abhimanyu (son of Arjuna and Subhadrā) and Draupadī's five sons — all qualified as mahārathas.