← Back to chapter

ಶ್ಲೋಕ ೮ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧ - ಅರ್ಜುನವಿಷಾದಯೋಗ

भवान्भीष्मश्च कर्णश्च कृपश्च समितिञ्जयः । अश्वत्थामा विकर्णश्च सौमदत्तिस्तथैव च ॥ १-८॥ (सौमदत्तिर्जयद्रथः)

bhavānbhīṣmaśca karṇaśca kṛpaśca samitiñjayaḥ | aśvatthāmā vikarṇaśca saumadattistathaiva ca || 1-8|| (saumadattirjayadrathaḥ)

ಪದ ಅರ್ಥ (ಪದ ಮಟ್ಟ)

ಪದಅರ್ಥ
ಭವಾನ್ಅರ್ಥ: ತಾವು (ಗೌರವಪೂರ್ವಕ "ನೀವು") Meaning: you (respectful/honorific form) ವ್ಯಾಕರಣ: भवत् (bhavat, ಗೌರವಸೂಚಕ ಸರ್ವನಾಮ) ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. bhavat (honorific pronoun) — nominative singular masculine, addressing Droṇa respect…ತಾವು (ಗೌರವಪೂರ್ವಕ "ನೀವು")
ಭೀಷ್ಮಃಅರ್ಥ: ಭೀಷ್ಮರು Meaning: Bhīṣma (grand-uncle of both Kauravas and Pāṇḍavas, commander of the Kaurava army) ವ್ಯಾಕರಣ: ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ವ್ಯಕ್ತಿನಾಮ. Nominative singular masculine, proper name.ಭೀಷ್ಮರು
ಅರ್ಥ: ಮತ್ತು Meaning: and ವ್ಯಾಕರಣ: ಅವ್ಯಯ (indeclinable conjunction, always follows the word it joins).ಮತ್ತು
ಕರ್ಣಃಅರ್ಥ: ಕರ್ಣನು Meaning: Karṇa (Kuntī's firstborn, ally of Duryodhana) ವ್ಯಾಕರಣ: ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ವ್ಯಕ್ತಿನಾಮ. Nominative singular masculine, proper name.ಕರ್ಣನು
ಕೃಪಃಅರ್ಥ: ಕೃಪನು Meaning: Kṛpa (a Kaurava commander, brother-in-law of Droṇa) ವ್ಯಾಕರಣ: ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ವ್ಯಕ್ತಿನಾಮ. Nominative singular masculine, proper name.ಕೃಪನು
ಸಮಿತಿಂಜಯಃಅರ್ಥ: ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯಶೀಲನಾದ Meaning: victorious in battle ವ್ಯಾಕರಣ: ಸಮಿತಿ (samiti, battle/assembly) + ಜಯ (jaya, victory) — ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ಕರ್ಣಃ ಪದದ ವಿಶೇಷಣ. samiti ("battle") + jaya ("victory") — nominative singular…ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯಶೀಲನಾದ
ಅಶ್ವತ್ಥಾಮಾಅರ್ಥ: ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು Meaning: Aśvatthāmā (son of Droṇa) ವ್ಯಾಕರಣ: ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ವ್ಯಕ್ತಿನಾಮ. Nominative singular masculine, proper name.ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು
ವಿಕರ್ಣಃಅರ್ಥ: ವಿಕರ್ಣನು Meaning: Vikarṇa (one of Duryodhana's brothers) ವ್ಯಾಕರಣ: ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ವ್ಯಕ್ತಿನಾಮ. Nominative singular masculine, proper name.ವಿಕರ್ಣನು
ಸೌಮದತ್ತಿಃಅರ್ಥ: ಸೋಮದತ್ತನ ಮಗ (ಭೂರಿಶ್ರವಸ್) Meaning: the son of Somadatta (Bhūriśravas — variant readings identify this figure differently) ವ್ಯಾಕರಣ: ಸೋಮದತ್ತ (somadatta) ಇಂದ ಬಂದ ಪದ — ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. Patronymic of Somadatta — no…ಸೋಮದತ್ತನ ಮಗ (ಭೂರಿಶ್ರವಸ್)
ತಥಾಅರ್ಥ: ಹಾಗೆಯೇ Meaning: likewise, in the same way ವ್ಯಾಕರಣ: ಅವ್ಯಯ. Indeclinable adverb, "likewise."ಹಾಗೆಯೇ
ಎವಅರ್ಥ: ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ, ಮಾತ್ರ Meaning: indeed, certainly, only (emphatic particle) ವ್ಯಾಕರಣ: ಅವ್ಯಯ (indeclinable emphatic particle, always follows the emphasized word).ಕೂಡ

ಅನ್ವಯ (ವಾಕ್ಯ ಮಟ್ಟ)

ಭವಾನ್, ಭೀಷ್ಮಃ ಚ, ಸಮಿತಿಂಜಯಃ ಕರ್ಣಃ ಚ, ಕೃಪಃ ಚ, ಅಶ್ವತ್ಥಾಮಾ, ವಿಕರ್ಣಃ ಚ, ತಥಾ ಎವ ಸೌಮದತ್ತಿಃ ಚ (ಸಂತಿ).

ತಾವು (ದ್ರೋಣರು), ಭೀಷ್ಮರು, ಯುದ್ಧವಿಜಯಿಯಾದ ಕರ್ಣನು, ಕೃಪನು, ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು, ವಿಕರ್ಣನು, ಹಾಗೆಯೇ ಸೋಮದತ್ತನ ಮಗನೂ (ಇದ್ದಾರೆ).

ಶ್ಲೋಕಾರ್ಥ (ಶ್ಲೋಕ ಮಟ್ಟ)

ತಾವು, ಭೀಷ್ಮರು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಜಯಶೀಲನಾದ ಕರ್ಣನು, ಕೃಪನು, ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು, ವಿಕರ್ಣನು, ಮತ್ತು ಸೋಮದತ್ತನ ಮಗನೂ ಇದ್ದಾರೆ.

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಇಲ್ಲಿಂದ ದುರ್ಯೋಧನನು ಕೌರವ ಸೇನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಧರ ಪಟ್ಟಿ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ (ಶ್ಲೋಕ ೮-೯), ಗುರುಗಳಾದ ಭೀಷ್ಮ-ದ್ರೋಣರಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ. ಸೌಮದತ್ತಿ ಎಂಬ ಪದದ ಬಗ್ಗೆ ಪಠ್ಯಭೇದವಿದೆ - ಕೆಲವು ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಭೂರಿಶ್ರವಸ್ ಎಂದೂ, ಕೆಲವು ಕಡೆ ಜಯದ್ರಥ ಎಂದೂ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ (ಮೂಲ ಪಠ್ಯದ ಟಿಪ್ಪಣಿ ನೋಡಿ).


Sloka 8 - Chapter 1 - Arjuna Viṣāda Yoga

भवान्भीष्मश्च कर्णश्च कृपश्च समितिञ्जयः । अश्वत्थामा विकर्णश्च सौमदत्तिस्तथैव च ॥ १-८॥ (सौमदत्तिर्जयद्रथः)

bhavānbhīṣmaśca karṇaśca kṛpaśca samitiñjayaḥ | aśvatthāmā vikarṇaśca saumadattistathaiva ca || 1-8|| (saumadattirjayadrathaḥ)

Word Meanings (Word Level)

WordMeaning
bhavānyou (respectful, i.e. Droṇa)
bhīṣmaḥBhīṣma
caand
karṇaḥKarṇa
kṛpaḥKṛpa
samitiñjayaḥvictorious in battle
aśvatthāmāAśvatthāmā
vikarṇaḥVikarṇa
saumadattiḥthe son of Somadatta (Bhūriśravas)
tathālikewise
evaalso

Anvaya (Phrase Level)

bhavān, bhīṣmaḥ ca, samitiñjayaḥ karṇaḥ ca, kṛpaḥ ca, aśvatthāmā, vikarṇaḥ ca, tathā eva saumadattiḥ ca (santi).

You (Droṇa), Bhīṣma, the ever-victorious Karṇa, Kṛpa, Aśvatthāmā, Vikarṇa, and likewise the son of Somadatta (are here).

Translation (Sloka Level)

You yourself, Bhīṣma, Karṇa (ever victorious in battle), Kṛpa, Aśvatthāmā, Vikarṇa, and likewise the son of Somadatta.

Commentary

Duryodhana now begins listing the key warriors of the Kaurava army (verses 8–9), starting with his teachers Bhīṣma and Droṇa. There is a textual variant regarding "Saumadatti" — some editions identify him as Bhūriśravas, others as Jayadratha (see the note in the source text).