ಚಿತ್ತಂ (cittam)

ಅರ್ಥ: ಚಿತ್ತವನ್ನು Meaning: the mind

ವ್ಯಾಕರಣ: ಧಾತುಅರ್ಥ: ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಮೂಲ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬೀಜರೂಪ. Meaning: The bare verbal root carrying a verb's core meaning, before any prefix, tense, or ending is added. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಕ್ರಿಯಾಪದವೂ ಒಂದು ಧಾತುವಿನಿಂದ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ (… चित् (cit, "to think") ಇಂದ ಬಂದ ನಾಮಪದ — ದ್ವಿತೀಯಾಅರ್ಥ: ಕರ್ಮಕಾರಕ ಸೂಚಿಸುವ ಎರಡನೆಯ ವಿಭಕ್ತಿ. Meaning: The second case — the accusative. ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ ಕ್ರಿಯೆಯ ಕರ್ಮವನ್ನು (ಕ್ರಿಯೆ ಯಾವುದರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತದೋ ಅದನ್ನು) ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಚಲನಸೂಚಕ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ… ಏಕವಚನಅರ್ಥ: ಒಂದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ವಚನ. Meaning: The singular number. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಚನಗಳಿವೆ: ಏಕ, ದ್ವಿ, ಬಹು. ಏಕವಚನ ಒಂದೇ ವಸ್ತು/ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. Sanskrit has three grammatical numbers — singular, dual, and plural. The sing… ನಪುಂಸಕಲಿಂಗಅರ್ಥ: ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ ವ್ಯಾಕರಣ ಲಿಂಗ. Meaning: The neuter grammatical gender. ಸಂಸ್ಕೃತದ ಮೂರು ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು — ಪ್ರಥಮಾ ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿಗಳ ರೂಪ ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನಪುಂಸಕಲಿಂಗದ ವಿಶೇಷ. One of Sanskrit's three grammatical gen…, ಸಮಾಧಾತುಂಅರ್ಥ: ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲು (ನೆಲೆಗೊಳಿಸಲು) Meaning: to fix steadily, to concentrate ವ್ಯಾಕರಣ: ಸಮ್ + ಆ + ಧಾತು धा (dhā, "to place") ತುಮುನ್ ಪ್ರತ್ಯಯ (ಉದ್ದೇಶಾರ್ಥಕ) — infinitive. sam + ā + dhā ("to place") — infinitive, "to fix/concentra… ಪದದ ಕರ್ಮಪದಅರ್ಥ: ಕ್ರಿಯೆಯ ಫಲ ಯಾವುದರ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೋ ಅದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪದ — ವಾಕ್ಯದ ಕರ್ಮಕಾರಕ. Meaning: The word marking what receives the verb's action — the object. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ (ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮಾ ವಿ…. From root cit ("to think") — accusative singular neuter, object of ಸಮಾಧಾತುಂಅರ್ಥ: ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲು (ನೆಲೆಗೊಳಿಸಲು) Meaning: to fix steadily, to concentrate ವ್ಯಾಕರಣ: ಸಮ್ + ಆ + ಧಾತು धा (dhā, "to place") ತುಮುನ್ ಪ್ರತ್ಯಯ (ಉದ್ದೇಶಾರ್ಥಕ) — infinitive. sam + ā + dhā ("to place") — infinitive, "to fix/concentra….

ಬಳಕೆ (Occurrences)

• ಅಧ್ಯಾಯ ೧೨, ಶ್ಲೋಕ ೯ಶ್ಲೋಕ ೯ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧೨ - ಭಕ್ತಿ ಯೋಗ अथ चित्तं समाधातुं न शक्नोषि मयि स्थिरम् । अभ्यासयोगेन ततो मामिच्छाप्तुं धनञ्जय ॥ १२-९॥ atha cittaṃ samādhātuṃ na śaknoṣi mayi sthiram | abhyāsayogena tato māmicchāptuṃ dhanañjaya || 12-9|…