ಯೋತ್ಸ್ಯಮಾನಾನ್ (yotsyamānān)

ಅರ್ಥ: ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲಿರುವವರನ್ನು Meaning: those who are about to fight

ವ್ಯಾಕರಣ: ಧಾತುಅರ್ಥ: ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಮೂಲ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬೀಜರೂಪ. Meaning: The bare verbal root carrying a verb's core meaning, before any prefix, tense, or ending is added. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಕ್ರಿಯಾಪದವೂ ಒಂದು ಧಾತುವಿನಿಂದ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ (… युध् (yudh, "to fight") ಭವಿಷ್ಯತ್ಕಾಲದ ಕೃದಂತಅರ್ಥ: ಧಾತುವಿನಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾದ ನಾಮಪದ/ವಿಶೇಷಣ (ಕೃತ್ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳಿಂದ). Meaning: A noun or adjective derived directly from a verbal root using a "kṛt" suffix — participles, gerunds, infinitives, and agent nouns all fall u… — ದ್ವಿತೀಯಾಅರ್ಥ: ಕರ್ಮಕಾರಕ ಸೂಚಿಸುವ ಎರಡನೆಯ ವಿಭಕ್ತಿ. Meaning: The second case — the accusative. ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ ಕ್ರಿಯೆಯ ಕರ್ಮವನ್ನು (ಕ್ರಿಯೆ ಯಾವುದರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತದೋ ಅದನ್ನು) ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಚಲನಸೂಚಕ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ… ಬಹುವಚನಅರ್ಥ: ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ವಚನ. Meaning: The plural number — three or more. ಬಹುವಚನ ಮೂರು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಸ್ತು/ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. The plural marks three or more of something. ಉದಾಹರಣೆ: ಅಕುರ್ವತ (1.1) — ಪ… ಪುಲ್ಲಿಂಗಅರ್ಥ: ಪುಲ್ಲಿಂಗ ವ್ಯಾಕರಣ ಲಿಂಗ. Meaning: The masculine grammatical gender. ಸಂಸ್ಕೃತದ ಮೂರು ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶ: ವ್ಯಾಕರಣ ಲಿಂಗ ಯಾವಾಗಲೂ ನೈಜ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ — ಅನೇಕ ಅಮೂರ್ತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳೂ ಪುಲ್ಲಿಂಗವಾಗಿರುತ್ತವೆ.…, ಅವೇಕ್ಷೇಅರ್ಥ: ನೋಡುತ್ತೇನೆ Meaning: I shall observe ವ್ಯಾಕರಣ: ಅವ + ಧಾತು ईक्ष् (īkṣ, "to see") ಆತ್ಮನೇಪದ ವರ್ತಮಾನ ಉತ್ತಮಪುರುಷ ಏಕವಚನ. Compare ನಿರೀಕ್ಷೇ (1.22, same root, different prefix). ava + īkṣ ("to see") — present tense, ātmanepada… ಪದದ ಕರ್ಮಪದಅರ್ಥ: ಕ್ರಿಯೆಯ ಫಲ ಯಾವುದರ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೋ ಅದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪದ — ವಾಕ್ಯದ ಕರ್ಮಕಾರಕ. Meaning: The word marking what receives the verb's action — the object. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ (ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮಾ ವಿ…. Future participle of yudh ("to fight") — accusative plural masculine, object of ಅವೇಕ್ಷೇಅರ್ಥ: ನೋಡುತ್ತೇನೆ Meaning: I shall observe ವ್ಯಾಕರಣ: ಅವ + ಧಾತು ईक्ष् (īkṣ, "to see") ಆತ್ಮನೇಪದ ವರ್ತಮಾನ ಉತ್ತಮಪುರುಷ ಏಕವಚನ. Compare ನಿರೀಕ್ಷೇ (1.22, same root, different prefix). ava + īkṣ ("to see") — present tense, ātmanepada….

ಬಳಕೆ (Occurrences)

• ಅಧ್ಯಾಯ ೧, ಶ್ಲೋಕ ೨೩ಶ್ಲೋಕ ೨೩ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧ - ಅರ್ಜುನವಿಷಾದಯೋಗ योत्स्यमानानवेक्षेऽहं य एतेऽत्र समागताः । धार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेर्युद्धे प्रियचिकीर्षवः ॥ १-२३॥ yotsyamānānavekṣe'haṃ ya ete'tra samāgatāḥ | dhārtarāṣṭrasya durbuddheryuddhe priya…