ಲೋಭೋಪಹತಚೇತಸಃ (lobhopahatacetasaḥ)

ಅರ್ಥ: ಲೋಭದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವರು Meaning: those whose minds are overpowered by greed

ವ್ಯಾಕರಣ: ಲೋಭ (lobha, greed) + ಉಪಹತ (upahata, overpowered) + ಚೇತಸ್ (cetas, mind) — ಬಹುವ್ರೀಹಿಅರ್ಥ: ಸಮಾಸ ಸ್ವತಃ ಒಂದು ವಿಶೇಷಣವಾಗಿ, ಸಮಾಸದ ಹೊರಗಿನ ಬೇರೊಂದು ನಾಮಪದವನ್ನು ವಿಶೇಷಿಸುವ ಸಮಾಸ. Meaning: A compound that functions as an adjective describing something outside itself — "one who/that has X." ಹೆಸರಿನ ಅರ್ಥವೇ ಉದಾಹರಣೆ: "ಬಹು… ಸಮಾಸಅರ್ಥ: ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಪದಗಳು ಸೇರಿ ಒಂದೇ ಪದವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವುದು. Meaning: Two or more words fused into a single compound word. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಸಮಾಸಗಳು ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಉದ್ದವಾಗಿರಬಹುದು. ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣುವ ವಿಧಗಳು: ಬಹುವ್…, ಪ್ರಥಮಾಅರ್ಥ: ಕರ್ತೃಕಾರಕ ಸೂಚಿಸುವ ಮೊದಲ ವಿಭಕ್ತಿ. Meaning: The first of Sanskrit's eight cases — the nominative. ಪ್ರಥಮಾ ವಿಭಕ್ತಿ ವಾಕ್ಯದ ಕರ್ತೃವನ್ನು (ಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡುವವನನ್ನು) ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಪದವನ್ನು ಅದರ ಮೂಲ, ನಿಘಂಟುರೂಪದಲ್ಲಿ (ಪ್ರಾತಿಪದ… ಬಹುವಚನಅರ್ಥ: ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ವಚನ. Meaning: The plural number — three or more. ಬಹುವಚನ ಮೂರು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಸ್ತು/ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. The plural marks three or more of something. ಉದಾಹರಣೆ: ಅಕುರ್ವತ (1.1) — ಪ… ಪುಲ್ಲಿಂಗಅರ್ಥ: ಪುಲ್ಲಿಂಗ ವ್ಯಾಕರಣ ಲಿಂಗ. Meaning: The masculine grammatical gender. ಸಂಸ್ಕೃತದ ಮೂರು ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶ: ವ್ಯಾಕರಣ ಲಿಂಗ ಯಾವಾಗಲೂ ನೈಜ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ — ಅನೇಕ ಅಮೂರ್ತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳೂ ಪುಲ್ಲಿಂಗವಾಗಿರುತ್ತವೆ.…. lobha ("greed") + upahata ("struck/overpowered") + cetas ("mind") — bahuvrīhi compound, nominative plural masculine.

ಬಳಕೆ (Occurrences)

• ಅಧ್ಯಾಯ ೧, ಶ್ಲೋಕ ೩೮ಶ್ಲೋಕ ೩೮ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧ - ಅರ್ಜುನವಿಷಾದಯೋಗ यद्यप्येते न पश्यन्ति लोभोपहतचेतसः । कुलक्षयकृतं दोषं मित्रद्रोहे च पातकम् ॥ १-३८॥ yadyapyete na paśyanti lobhopahatacetasaḥ | kulakṣayakṛtaṃ doṣaṃ mitradrohe ca pātakam || 1-38||