ವಿಪರೀತಾನಿ (viparītāni)
ಅರ್ಥ: ಪ್ರತಿಕೂಲವಾದ Meaning: adverse, contrary, inauspicious
ವ್ಯಾಕರಣ: ವಿ + ಪರಿ + ಧಾತುಅರ್ಥ: ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಮೂಲ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬೀಜರೂಪ. Meaning: The bare verbal root carrying a verb's core meaning, before any prefix, tense, or ending is added. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಕ್ರಿಯಾಪದವೂ ಒಂದು ಧಾತುವಿನಿಂದ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ (… इ (i, "to go") ಕ್ತ ಪ್ರತ್ಯಯಅರ್ಥ: "...ಲ್ಪಟ್ಟ / ಮಾಡಿದ" ಎಂಬ ಭೂತಕಾಲದ ಭಾವ ಸೂಚಿಸುವ ಕೃತ್ ಪ್ರತ್ಯಯ. Meaning: The suffix that forms the past passive participle — "done/-ed." ಕ್ತ ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರಿ ಆದ ಪದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಶೇಷಣದಂತೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿ… — ದ್ವಿತೀಯಾಅರ್ಥ: ಕರ್ಮಕಾರಕ ಸೂಚಿಸುವ ಎರಡನೆಯ ವಿಭಕ್ತಿ. Meaning: The second case — the accusative. ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ ಕ್ರಿಯೆಯ ಕರ್ಮವನ್ನು (ಕ್ರಿಯೆ ಯಾವುದರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತದೋ ಅದನ್ನು) ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಚಲನಸೂಚಕ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ… ಬಹುವಚನಅರ್ಥ: ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ವಚನ. Meaning: The plural number — three or more. ಬಹುವಚನ ಮೂರು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಸ್ತು/ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. The plural marks three or more of something. ಉದಾಹರಣೆ: ಅಕುರ್ವತ (1.1) — ಪ… ನಪುಂಸಕಲಿಂಗಅರ್ಥ: ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ ವ್ಯಾಕರಣ ಲಿಂಗ. Meaning: The neuter grammatical gender. ಸಂಸ್ಕೃತದ ಮೂರು ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು — ಪ್ರಥಮಾ ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿಗಳ ರೂಪ ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನಪುಂಸಕಲಿಂಗದ ವಿಶೇಷ. One of Sanskrit's three grammatical gen…, ನಿಮಿತ್ತಾನಿಅರ್ಥ: ಶಕುನಗಳನ್ನು Meaning: omens ವ್ಯಾಕರಣ: निमित्त (nimitta, "omen/cause") ದ್ವಿತೀಯಾ ಬಹುವಚನ ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ, ಪಶ್ಯಾಮಿ ಪದದ ಕರ್ಮಪದ. nimitta ("omen") — accusative plural neuter, object of ಪಶ್ಯಾಮಿ. ಪದದ ವಿಶೇಷಣಅರ್ಥ: ಇನ್ನೊಂದು ನಾಮಪದದ ಗುಣ/ಸ್ವಭಾವ ಸೂಚಿಸುವ, ಅದೇ ಲಿಂಗ-ವಚನ-ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪುವ ಪದ. Meaning: A word that describes another noun and agrees with it in gender, number, and case. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷಣ ವಿಶೇಷಿಸಲ್ಪಡುವ ನಾಮಪದದೊಂದಿಗೆ ಲಿ…. vi + pari + i ("to go"), past passive participle — accusative plural neuter, qualifies ನಿಮಿತ್ತಾನಿಅರ್ಥ: ಶಕುನಗಳನ್ನು Meaning: omens ವ್ಯಾಕರಣ: निमित्त (nimitta, "omen/cause") ದ್ವಿತೀಯಾ ಬಹುವಚನ ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ, ಪಶ್ಯಾಮಿ ಪದದ ಕರ್ಮಪದ. nimitta ("omen") — accusative plural neuter, object of ಪಶ್ಯಾಮಿ..
ಬಳಕೆ (Occurrences)
- ಅಧ್ಯಾಯ ೧, ಶ್ಲೋಕ ೩೧ಶ್ಲೋಕ ೩೧ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧ - ಅರ್ಜುನವಿಷಾದಯೋಗ निमित्तानि च पश्यामि विपरीतानि केशव । न च श्रेयोऽनुपश्यामि हत्वा स्वजनमाहवे ॥ १-३१॥ nimittāni ca paśyāmi viparītāni keśava | na ca śreyo'nupaśyāmi hatvā svajanamāhave || 1-31||