ವ್ಯವಸ್ಥಿತಾನ್ (vyavasthitān)

ಅರ್ಥ: ವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವವರನ್ನು Meaning: arrayed, positioned (for battle)

ವ್ಯಾಕರಣ: ವಿ + ಅವ + ಧಾತುಅರ್ಥ: ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಮೂಲ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬೀಜರೂಪ. Meaning: The bare verbal root carrying a verb's core meaning, before any prefix, tense, or ending is added. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಕ್ರಿಯಾಪದವೂ ಒಂದು ಧಾತುವಿನಿಂದ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ (… स्था (sthā, "to stand") ಕ್ತ ಪ್ರತ್ಯಯಅರ್ಥ: "...ಲ್ಪಟ್ಟ / ಮಾಡಿದ" ಎಂಬ ಭೂತಕಾಲದ ಭಾವ ಸೂಚಿಸುವ ಕೃತ್ ಪ್ರತ್ಯಯ. Meaning: The suffix that forms the past passive participle — "done/-ed." ಕ್ತ ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರಿ ಆದ ಪದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಶೇಷಣದಂತೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿ… — ದ್ವಿತೀಯಾಅರ್ಥ: ಕರ್ಮಕಾರಕ ಸೂಚಿಸುವ ಎರಡನೆಯ ವಿಭಕ್ತಿ. Meaning: The second case — the accusative. ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ ಕ್ರಿಯೆಯ ಕರ್ಮವನ್ನು (ಕ್ರಿಯೆ ಯಾವುದರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತದೋ ಅದನ್ನು) ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಚಲನಸೂಚಕ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ… ಬಹುವಚನಅರ್ಥ: ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ವಚನ. Meaning: The plural number — three or more. ಬಹುವಚನ ಮೂರು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಸ್ತು/ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. The plural marks three or more of something. ಉದಾಹರಣೆ: ಅಕುರ್ವತ (1.1) — ಪ… ಪುಲ್ಲಿಂಗಅರ್ಥ: ಪುಲ್ಲಿಂಗ ವ್ಯಾಕರಣ ಲಿಂಗ. Meaning: The masculine grammatical gender. ಸಂಸ್ಕೃತದ ಮೂರು ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶ: ವ್ಯಾಕರಣ ಲಿಂಗ ಯಾವಾಗಲೂ ನೈಜ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ — ಅನೇಕ ಅಮೂರ್ತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳೂ ಪುಲ್ಲಿಂಗವಾಗಿರುತ್ತವೆ.…, ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರಾನ್ಅರ್ಥ: ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರರನ್ನು Meaning: the sons of Dhṛtarāṣṭra ವ್ಯಾಕರಣ: ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರ ದ್ವಿತೀಯಾ ಬಹುವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪದದ ಕರ್ಮಪದ. Patronymic of Dhṛtarāṣṭra — accusative plural masculine, object of ದೃಷ್ಟ್ವಾ. ಪದದ ವಿಶೇಷಣಅರ್ಥ: ಇನ್ನೊಂದು ನಾಮಪದದ ಗುಣ/ಸ್ವಭಾವ ಸೂಚಿಸುವ, ಅದೇ ಲಿಂಗ-ವಚನ-ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪುವ ಪದ. Meaning: A word that describes another noun and agrees with it in gender, number, and case. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷಣ ವಿಶೇಷಿಸಲ್ಪಡುವ ನಾಮಪದದೊಂದಿಗೆ ಲಿ…. Compare ಅವಸ್ಥಿತಾಃಅರ್ಥ: ನೆಲೆಸಿರುವವರಾಗಿ Meaning: stationed, positioned ವ್ಯಾಕರಣ: ಅವ + ಧಾತು स्था (sthā, "to stand") ಕ್ತ ಪ್ರತ್ಯಯ — ಪ್ರಥಮಾ ಬಹುವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ಭವಂತಃ ಪದದ ವಿಶೇಷಣ. ava + sthā ("to stand"), past passive participle — nominative plural… (1.11, same root). vi + ava + sthā ("to stand"), past passive participle — accusative plural masculine, qualifies ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರಾನ್ಅರ್ಥ: ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರರನ್ನು Meaning: the sons of Dhṛtarāṣṭra ವ್ಯಾಕರಣ: ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರ ದ್ವಿತೀಯಾ ಬಹುವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪದದ ಕರ್ಮಪದ. Patronymic of Dhṛtarāṣṭra — accusative plural masculine, object of ದೃಷ್ಟ್ವಾ..

ಬಳಕೆ (Occurrences)

• ಅಧ್ಯಾಯ ೧, ಶ್ಲೋಕ ೨೦ಶ್ಲೋಕ ೨೦ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧ - ಅರ್ಜುನವಿಷಾದಯೋಗ अथ व्यवस्थितान्दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान् कपिध्वजः । प्रवृत्ते शस्त्रसम्पाते धनुरुद्यम्य पाण्डवः ॥ १-२०॥ atha vyavasthitāndṛṣṭvā dhārtarāṣṭrān kapidhvajaḥ | pravṛtte śastrasampāte dhanu…