ಸಂತುಷ್ಟಃ (santuṣṭaḥ)

ಅರ್ಥ: ಸಂತೃಪ್ತನಾದವನು Meaning: content, satisfied

ವ್ಯಾಕರಣ: ಸಮ್ + ಧಾತುಅರ್ಥ: ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಮೂಲ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬೀಜರೂಪ. Meaning: The bare verbal root carrying a verb's core meaning, before any prefix, tense, or ending is added. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಕ್ರಿಯಾಪದವೂ ಒಂದು ಧಾತುವಿನಿಂದ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ (… तुष् (tuṣ, "to be pleased") ಕ್ತ ಪ್ರತ್ಯಯಅರ್ಥ: "...ಲ್ಪಟ್ಟ / ಮಾಡಿದ" ಎಂಬ ಭೂತಕಾಲದ ಭಾವ ಸೂಚಿಸುವ ಕೃತ್ ಪ್ರತ್ಯಯ. Meaning: The suffix that forms the past passive participle — "done/-ed." ಕ್ತ ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರಿ ಆದ ಪದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಶೇಷಣದಂತೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿ… (ಭೂತಕೃದಂತ) — ಪ್ರಥಮಾಅರ್ಥ: ಕರ್ತೃಕಾರಕ ಸೂಚಿಸುವ ಮೊದಲ ವಿಭಕ್ತಿ. Meaning: The first of Sanskrit's eight cases — the nominative. ಪ್ರಥಮಾ ವಿಭಕ್ತಿ ವಾಕ್ಯದ ಕರ್ತೃವನ್ನು (ಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡುವವನನ್ನು) ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಪದವನ್ನು ಅದರ ಮೂಲ, ನಿಘಂಟುರೂಪದಲ್ಲಿ (ಪ್ರಾತಿಪದ… ಏಕವಚನಅರ್ಥ: ಒಂದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ವಚನ. Meaning: The singular number. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಚನಗಳಿವೆ: ಏಕ, ದ್ವಿ, ಬಹು. ಏಕವಚನ ಒಂದೇ ವಸ್ತು/ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. Sanskrit has three grammatical numbers — singular, dual, and plural. The sing… ಪುಲ್ಲಿಂಗಅರ್ಥ: ಪುಲ್ಲಿಂಗ ವ್ಯಾಕರಣ ಲಿಂಗ. Meaning: The masculine grammatical gender. ಸಂಸ್ಕೃತದ ಮೂರು ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶ: ವ್ಯಾಕರಣ ಲಿಂಗ ಯಾವಾಗಲೂ ನೈಜ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ — ಅನೇಕ ಅಮೂರ್ತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳೂ ಪುಲ್ಲಿಂಗವಾಗಿರುತ್ತವೆ.…. sam + tuṣ ("to be pleased"), past passive participle — nominative singular masculine. Compare ಜೋಷಯೇತ್ಅರ್ಥ: ತೊಡಗಿಸಬೇಕು (ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ) Meaning: should engage (lovingly), should make (them) content/absorbed in ವ್ಯಾಕರಣ: ಧಾತು तुष् (tuṣ, "to be pleased/satisfied") ಣಿಚ್ (causative) — ವಿಧಿಲಿಙ್ (optative), ಪ್ರಥಮಪುರುಷ ಏಕವಚನ. Root t… (causative of the same root, 3.26).

ಬಳಕೆ (Occurrences)

• ಅಧ್ಯಾಯ ೧೨, ಶ್ಲೋಕ ೧೪ಶ್ಲೋಕ ೧೪ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧೨ - ಭಕ್ತಿ ಯೋಗ सन्तुष्टः सततं योगी यतात्मा दृढनिश्चयः । मय्यर्पितमनोबुद्धिर्यो मद्भक्तः स मे प्रियः ॥ १२-१४॥ santuṣṭaḥ satataṃ yogī yatātmā dṛḍhaniścayaḥ | mayyarpitamanobuddhiryo madbhaktaḥ sa me priya…