ಶ್ಲೋಕ ೩೯ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧ - ಅರ್ಜುನವಿಷಾದಯೋಗ
कथं न ज्ञेयमस्माभिः पापादस्मान्निवर्तितुम् । कुलक्षयकृतं दोषं प्रपश्यद्भिर्जनार्दन ॥ १-३९॥
kathaṃ na jñeyamasmābhiḥ pāpādasmānnivartitum | kulakṣayakṛtaṃ doṣaṃ prapaśyadbhirjanārdana || 1-39||
ಪದ ಅರ್ಥ (ಪದ ಮಟ್ಟ)
| ಪದ | ಅರ್ಥ |
|---|---|
| ಕಥಂಅರ್ಥ: ಹೇಗೆ Meaning: how ವ್ಯಾಕರಣ: ಅವ್ಯಯ (ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕ ಕ್ರಿಯಾವಿಶೇಷಣ). Indeclinable interrogative adverb, "how?" | ಹೇಗೆ |
| ನಅರ್ಥ: ಇಲ್ಲ, ಬೇಡ Meaning: not, no ವ್ಯಾಕರಣ: ನಿಪಾತ (ಅವ್ಯಯ) — negation particle, indeclinable. | ಇಲ್ಲ |
| ಜ್ಞೇಯಂಅರ್ಥ: ತಿಳಿಯಬೇಕಾದದ್ದು Meaning: should be known ವ್ಯಾಕರಣ: ಧಾತು ज्ञा (jñā, "to know") ಯತ್ ಪ್ರತ್ಯಯ (ವಿಧ್ಯರ್ಥಕ ಕೃದಂತ) — ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ. jñā ("to know") + -ya (gerundive suffix) — nominative singular neuter, "ought to… | ತಿಳಿಯಬೇಕಾದದ್ದು |
| ಅಸ್ಮಾಭಿಃಅರ್ಥ: ನಮ್ಮಿಂದ Meaning: by us ವ್ಯಾಕರಣ: ಸರ್ವನಾಮ ಅಸ್ಮದ್ (asmad, "we") ತೃತೀಯಾ ಬಹುವಚನ. Pronoun asmad ("we") — instrumental plural, "by us." | ನಮ್ಮಿಂದ |
| ಪಾಪಾತ್ಅರ್ಥ: ಪಾಪದಿಂದ Meaning: from sin ವ್ಯಾಕರಣ: ಪಾಪಂ ಪಂಚಮೀ ಏಕವಚನ ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ. pāpa ("sin") — ablative singular neuter. | ಪಾಪದಿಂದ |
| ಅಸ್ಮಾತ್ಅರ್ಥ: ಇದರಿಂದ Meaning: from this ವ್ಯಾಕರಣ: ಸರ್ವನಾಮ ಇದಮ್ (idam, "this") ಪಂಚಮೀ ಏಕವಚನ ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ, ಪಾಪಾತ್ ಪದದ ವಿಶೇಷಣ. (ಇದನ್ನು ಅಸ್ಮಾನ್ "ನಮ್ಮನ್ನು" ಎಂಬ ಪದದೊಂದಿಗೆ ಗೊಂದಲಪಡಬಾರದು.) Pronoun idam ("this") — ablative singular neuter, qu… | ಇದರಿಂದ |
| ನಿವರ್ತಿತುಂಅರ್ಥ: ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲು Meaning: to turn back, to desist ವ್ಯಾಕರಣ: ನಿ + ಧಾತು वृत् (vṛt, "to turn") ತುಮುನ್ ಪ್ರತ್ಯಯ — infinitive. ni + vṛt ("to turn") — infinitive, "to turn back/desist." | ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲು |
| ಕುಲಕ್ಷಯಕೃತಂಅರ್ಥ: ಕುಲನಾಶದಿಂದುಂಟಾದ Meaning: caused by the destruction of the family ವ್ಯಾಕರಣ: ಕುಲ (kula, family) + ಕ್ಷಯ (kṣaya, destruction) + ಕೃತ (kṛta, caused) — ದ್ವಿತೀಯಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ದೋಷಂ ಪದದ ವಿಶೇಷಣ. kula ("family") + kṣaya ("de… | ಕುಲನಾಶದಿಂದುಂಟಾದ |
| ದೋಷಂಅರ್ಥ: ದೋಷವನ್ನು Meaning: fault, evil ವ್ಯಾಕರಣ: दोष (doṣa, "fault") ದ್ವಿತೀಯಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ಪಶ್ಯಂತಿ ಪದದ ಕರ್ಮಪದ. doṣa ("fault") — accusative singular masculine, object of ಪಶ್ಯಂತಿ. | ದೋಷವನ್ನು |
| ಪ್ರಪಶ್ಯದ್ಭಿಃಅರ್ಥ: ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುವ ನಮ್ಮಿಂದ Meaning: by those who clearly perceive ವ್ಯಾಕರಣ: ಪ್ರ + ಧಾತು दृश् (dṛś, "to see") ಶತೃ ಪ್ರತ್ಯಯ — ತೃತೀಯಾ ಬಹುವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ಅಸ್ಮಾಭಿಃ ಪದದ ವಿಶೇಷಣ. pra + dṛś ("to see clearly"), present active parti… | ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುವ ನಮ್ಮಿಂದ |
| ಜನಾರ್ದನಅರ್ಥ: ಎಲೈ ಜನಾರ್ದನ (ಕೃಷ್ಣ) Meaning: O Janārdana, "one who agitates/rouses people" — an epithet of Kṛṣṇa ವ್ಯಾಕರಣ: ಜನ (jana, people) + ಅರ್ದನ (ardana, agitator) — ಸಂಬೋಧನಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. jana ("people") + ardana ("agitator")… | ಎಲೈ ಜನಾರ್ದನ (ಕೃಷ್ಣ) |
ಅನ್ವಯ (ವಾಕ್ಯ ಮಟ್ಟ)
ಹೇ ಜನಾರ್ದನ, ಕುಲಕ್ಷಯಕೃತಂ ದೋಷಂ ಪ್ರಪಶ್ಯದ್ಭಿಃ ಅಸ್ಮಾಭಿಃ ಅಸ್ಮಾತ್ ಪಾಪಾತ್ ನಿವರ್ತಿತುಂ ಕಥಂ ನ ಜ್ಞೇಯಂ?
ಎಲೈ ಜನಾರ್ದನ, ಕುಲನಾಶದಿಂದುಂಟಾಗುವ ದೋಷವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುವ ನಾವು, ಈ ಪಾಪದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಬೇಕೆಂದು ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯಬಾರದು?
ಶ್ಲೋಕಾರ್ಥ (ಶ್ಲೋಕ ಮಟ್ಟ)
ಎಲೈ ಜನಾರ್ದನ, ಕುಲನಾಶದ ದೋಷವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಬಲ್ಲ ನಾವು, ಈ ಪಾಪಕೃತ್ಯದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಏಕೆ ಅರಿಯಬಾರದು?
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
ಶ್ಲೋಕ ೩೮-೩೯ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಒಂದೇ ವಾಕ್ಯ - ಅರ್ಜುನನು ಕೌರವರ (ಲೋಭದಿಂದ ಕುರುಡರಾದವರ) ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರ (ಸ್ಪಷ್ಟ ದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವರ) ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ವಿವೇಕವುಳ್ಳವರಾದ ತಾವು ಕುಲನಾಶದ ದೋಷವನ್ನು ಅರಿತು, ಈ ಪಾಪಕರ್ಮದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಬೇಕು ಎಂಬುದೇ ಅವನ ವಾದ.
Sloka 39 - Chapter 1 - Arjuna Viṣāda Yoga
कथं न ज्ञेयमस्माभिः पापादस्मान्निवर्तितुम् । कुलक्षयकृतं दोषं प्रपश्यद्भिर्जनार्दन ॥ १-३९॥
kathaṃ na jñeyamasmābhiḥ pāpādasmānnivartitum | kulakṣayakṛtaṃ doṣaṃ prapaśyadbhirjanārdana || 1-39||
Word Meanings (Word Level)
| Word | Meaning |
|---|---|
| katham | how |
| na | not |
| jñeyam | should be known |
| asmābhiḥ | by us |
| pāpāt | from sin |
| asmāt | from this |
| nivartitum | to turn back, to desist |
| kulakṣayakṛtam | caused by destruction of the family |
| doṣam | fault |
| prapaśyadbhiḥ | by those who clearly perceive |
| janārdana | O Janārdana (Kṛṣṇa) |
Anvaya (Phrase Level)
he janārdana, kulakṣayakṛtam doṣam prapaśyadbhiḥ asmābhiḥ asmāt pāpāt nivartitum katham na jñeyam?
O Janārdana, why should it not be known by us, who clearly see the fault caused by destruction of the family, that we ought to turn back from this sin?
Translation (Sloka Level)
O Janārdana, why should we, who clearly perceive the evil in destroying a family, not know enough to turn away from this sin?
Commentary
Verses 38–39 together form one sentence. Arjuna contrasts the Kauravas (blinded by greed) with the Pāṇḍavas (who see clearly). His argument is that those with discernment should recognize the wrong of destroying the family and desist from this sinful act.