ಶ್ಲೋಕ ೧೦ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧೨ - ಭಕ್ತಿ ಯೋಗ
अभ्यासेऽप्यसमर्थोऽसि मत्कर्मपरमो भव । मदर्थमपि कर्माणि कुर्वन्सिद्धिमवाप्स्यसि ॥ १२-१०॥
abhyāse'pyasamartho'si matkarmaparamo bhava | madarthamapi karmāṇi kurvansiddhimavāpsyasi || 12-10||
ಪದ ಅರ್ಥ (ಪದ ಮಟ್ಟ)
| ಪದ | ಅರ್ಥ |
|---|---|
| ಅಭ್ಯಾಸೇಅರ್ಥ: ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ Meaning: in practice ವ್ಯಾಕರಣ: ಅಭ್ಯಾಸ (abhyāsa, "practice") ಸಪ್ತಮೀ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. abhyāsa ("practice") — locative singular masculine. | ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ |
| ಅಪಿಅರ್ಥ: ಕೂಡ, ಸಹ Meaning: also, even, too ವ್ಯಾಕರಣ: ಅವ್ಯಯ (indeclinable emphatic particle). | ಕೂಡ |
| ಅಸಮರ್ಥಃಅರ್ಥ: ಅಸಮರ್ಥನಾಗಿ (ಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವನಾಗಿ) Meaning: unable, incapable ವ್ಯಾಕರಣ: ಅ (ನಞ್) + समर्थ (samartha, "capable") — ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. a- (not) + samartha ("capable") — nominative singular masculine. | ಅಸಮರ್ಥನಾಗಿ |
| ಅಸಿಅರ್ಥ: ಇರುವೆ Meaning: you are ವ್ಯಾಕರಣ: ಧಾತು अस् (as, "to be") ಪರಸ್ಮೈಪದ ವರ್ತಮಾನ ಮಧ್ಯಮಪುರುಷ ಏಕವಚನ. Root as ("to be") — present tense, parasmaipada, 2nd person singular. | ಇರುವೆ |
| ಮತ್ಕರ್ಮಪರಮಃಅರ್ಥ: ನನಗಾಗಿ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವುದನ್ನೇ ಪರಮಗುರಿಯಾಗಿ ಉಳ್ಳವನು Meaning: one for whom action performed for Me is the supreme goal ವ್ಯಾಕರಣ: ಮತ್ (mad, "My") + ಕರ್ಮ (karma) + ಪರಮ (parama, supreme) — ಬಹುವ್ರೀಹಿ ಸಮಾಸ, ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ.… | ನನಗಾಗಿ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವುದನ್ನೇ ಪರಮಗುರಿಯಾಗಿ ಉಳ್ಳವನು |
| ಭವಅರ್ಥ: ಆಗು Meaning: be! (imperative) ವ್ಯಾಕರಣ: ಧಾತು भू (bhū, "to be") ಆಜ್ಞಾರ್ಥ ಮಧ್ಯಮಪುರುಷ ಏಕವಚನ. Root bhū ("to be") — imperative, 2nd person singular. Compare ಭವಾಮಿ (1st person, same root). | ಆಗು |
| ಮದರ್ಥಂಅರ್ಥ: ನನಗೋಸ್ಕರ Meaning: for My sake ವ್ಯಾಕರಣ: ಮತ್ (mad, "My") + ಅರ್ಥ (artha, "sake/purpose") — ಅವ್ಯಯೀಭಾವ ಸಮಾಸ. mat- ("My") + artha ("purpose") — avyayībhāva compound, "for the sake of Me." | ನನಗೋಸ್ಕರ |
| ಕರ್ಮಾಣಿಅರ್ಥ: ಕರ್ಮಗಳನ್ನು Meaning: actions ವ್ಯಾಕರಣ: ಕರ್ಮ (karma, action) ದ್ವಿತೀಯಾ ಬಹುವಚನ ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ, ಸಂನ್ಯಸ್ಯ ಪದದ ಕರ್ಮಪದ. karma ("action") — accusative plural neuter, object of ಸಂನ್ಯಸ್ಯ. | ಕರ್ಮಗಳನ್ನು |
| ಕುರ್ವನ್ಅರ್ಥ: ಮಾಡುತ್ತಾ Meaning: doing, performing ವ್ಯಾಕರಣ: ಧಾತು कृ (kṛ, "to do") ಶತೃ ಪ್ರತ್ಯಯ (ವರ್ತಮಾನ ಕೃದಂತ) — ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. Present active participle of kṛ ("to do") — nominative singular masculine. | ಮಾಡುತ್ತಾ |
| ಸಿದ್ಧಿಂಅರ್ಥ: ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು Meaning: perfection, accomplishment ವ್ಯಾಕರಣ: ಧಾತು सिध् (sidh, "to succeed") ಇಂದ ಬಂದ ನಾಮಪದ — ದ್ವಿತೀಯಾ ಏಕವಚನ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ, ಅವಾಪ್ಸ್ಯಸಿ ಪದದ ಕರ್ಮಪದ. From root sidh ("to succeed") — accusative singular feminine… | ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು |
| ಅವಾಪ್ಸ್ಯಸಿಅರ್ಥ: ಹೊಂದುವೆ Meaning: you will attain/obtain ವ್ಯಾಕರಣ: ಅವ + ಧಾತು आप् (āp, "to obtain") ಪರಸ್ಮೈಪದ ಭವಿಷ್ಯತ್ಕಾಲ ಮಧ್ಯಮಪುರುಷ ಏಕವಚನ. ava + āp ("to obtain") — future tense, parasmaipada, 2nd person singular. Compare ಅವಾಪ್ಯತೇ (pa… | ಹೊಂದುವೆ |
ಅನ್ವಯ (ವಾಕ್ಯ ಮಟ್ಟ)
ಅಭ್ಯಾಸೇ ಅಪಿ ಅಸಮರ್ಥಃ ಅಸಿ (ಚೇತ್), ಮತ್ಕರ್ಮಪರಮಃ ಭವ; ಮದರ್ಥಂ ಅಪಿ ಕರ್ಮಾಣಿ ಕುರ್ವನ್ ಸಿದ್ಧಿಂ ಅವಾಪ್ಸ್ಯಸಿ.
ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲೂ ಅಸಮರ್ಥನಾಗಿದ್ದರೆ, ನನಗಾಗಿ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವುದನ್ನೇ ಪರಮಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳು; ನನಗೋಸ್ಕರವೇ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ನೀನು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದುವೆ.
ಶ್ಲೋಕಾರ್ಥ (ಶ್ಲೋಕ ಮಟ್ಟ)
ಒಂದುವೇಳೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲೂ ನಿನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ನನಗೋಸ್ಕರವೇ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದನ್ನು ಪರಮಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೋ; ಹೀಗೆ ನನಗಾಗಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ನೀನು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದುವೆ.
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
ಇದು ಸಾಧನಾ ಕ್ರಮದ ಮೂರನೇ ಮೆಟ್ಟಿಲು - ಧ್ಯಾನ ಅಥವಾ ಅಭ್ಯಾಸಯೋಗ ಕೂಡ ಕಷ್ಟಕರವಾದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಭಗವಂತನಿಗಾಗಿಯೇ ಮಾಡುವ ಕರ್ಮಯೋಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಕೃಷ್ಣ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಆಚರಿಸಬಹುದಾದ ಮಾರ್ಗ.
Sloka 10 - Chapter 12 - Bhakti Yoga
अभ्यासेऽप्यसमर्थोऽसि मत्कर्मपरमो भव । मदर्थमपि कर्माणि कुर्वन्सिद्धिमवाप्स्यसि ॥ १२-१०॥
abhyāse'pyasamartho'si matkarmaparamo bhava | madarthamapi karmāṇi kurvansiddhimavāpsyasi || 12-10||
Word Meanings (Word Level)
| Word | Meaning |
|---|---|
| abhyāse | in practice |
| api | even |
| asamarthaḥ | unable |
| asi | you are |
| matkarmaparamaḥ | one for whom action for Me is the supreme goal |
| bhava | be! |
| madartham | for My sake |
| karmāṇi | actions |
| kurvan | doing |
| siddhim | perfection |
| avāpsyasi | you will attain |
Anvaya (Phrase Level)
abhyāse api asamarthaḥ asi (cet), matkarmaparamaḥ bhava; madartham api karmāṇi kurvan siddhim avāpsyasi.
If you are unable even for that practice, be one for whom acting for My sake is the supreme goal; performing actions for My sake, you shall attain perfection.
Translation (Sloka Level)
If you are unable even to undertake that practice, be intent on performing action for My sake; by performing actions for My sake alone, you shall attain perfection.
Commentary
This is the third rung of the ladder — if even the discipline of repeated meditative practice is too difficult, one may follow karma-yoga, dedicating every action to God. This is presented as the most accessible path of all.