ಶ್ಲೋಕ ೧೧ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧೨ - ಭಕ್ತಿ ಯೋಗ
अथैतदप्यशक्तोऽसि कर्तुं मद्योगमाश्रितः । सर्वकर्मफलत्यागं ततः कुरु यतात्मवान् ॥ १२-११॥
athaitadapyaśakto'si kartuṃ madyogamāśritaḥ | sarvakarmaphalatyāgaṃ tataḥ kuru yatātmavān || 12-11||
ಪದ ಅರ್ಥ (ಪದ ಮಟ್ಟ)
| ಪದ | ಅರ್ಥ |
|---|---|
| ಅಥಅರ್ಥ: ಒಂದುವೇಳೆ, ಈಗ Meaning: if, now, then ವ್ಯಾಕರಣ: ಅವ್ಯಯ (indeclinable, often marking transition or condition). | ಒಂದುವೇಳೆ |
| ಎತತ್ಅರ್ಥ: ಇದನ್ನು Meaning: this ವ್ಯಾಕರಣ: ಸರ್ವನಾಮ ಏತದ್ (etad, "this") ದ್ವಿತೀಯಾ ಏಕವಚನ ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ. Pronoun etad ("this") — accusative singular neuter. | ಇದನ್ನು |
| ಅಪಿಅರ್ಥ: ಕೂಡ, ಸಹ Meaning: also, even, too ವ್ಯಾಕರಣ: ಅವ್ಯಯ (indeclinable emphatic particle). | ಕೂಡ |
| ಅಶಕ್ತಃಅರ್ಥ: ಅಶಕ್ತನಾಗಿ Meaning: unable, incapable ವ್ಯಾಕರಣ: ಅ (ನಞ್) + शक्त (śakta, "able") — ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. a- (not) + śakta ("able") — nominative singular masculine. Compare ಅಸಮರ್ಥಃ (synonym, 12.10). | ಅಶಕ್ತನಾಗಿ |
| ಅಸಿಅರ್ಥ: ಇರುವೆ Meaning: you are ವ್ಯಾಕರಣ: ಧಾತು अस् (as, "to be") ಪರಸ್ಮೈಪದ ವರ್ತಮಾನ ಮಧ್ಯಮಪುರುಷ ಏಕವಚನ. Root as ("to be") — present tense, parasmaipada, 2nd person singular. | ಇರುವೆ |
| ಕರ್ತುಂಅರ್ಥ: ಮಾಡಲು Meaning: to do ವ್ಯಾಕರಣ: ಧಾತು कृ (kṛ, "to do") ತುಮುನ್ ಪ್ರತ್ಯಯ — infinitive. Root kṛ ("to do") — infinitive, "to do." | ಮಾಡಲು |
| ಮದ್ಯೋಗಂಅರ್ಥ: ನನ್ನ ಯೋಗವನ್ನು (ನನ್ನೊಂದಿಗಿನ ಐಕ್ಯವನ್ನು) Meaning: My yoga, union with Me ವ್ಯಾಕರಣ: ಮತ್ (mad, "My") + ಯೋಗ (yoga) — ದ್ವಿತೀಯಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ಆಶ್ರಿತಃ ಪದದ ಕರ್ಮಪದ. mat- ("My") + yoga — accusative singular masculine, object… | ನನ್ನ ಯೋಗವನ್ನು (ನನ್ನೊಂದಿಗಿನ ಐಕ್ಯವನ್ನು) |
| ಆಶ್ರಿತಃಅರ್ಥ: ಆಶ್ರಯಿಸಿದವನಾಗಿ Meaning: having taken refuge in, resorting to ವ್ಯಾಕರಣ: ಆ + ಧಾತು श्रि (śri, "to resort to") ಕ್ತ ಪ್ರತ್ಯಯ (ಭೂತಕೃದಂತ) — ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. ā + śri ("to resort to"), past passive participle — nominati… | ಆಶ್ರಯಿಸಿದವನಾಗಿ |
| ಸರ್ವಕರ್ಮಫಲತ್ಯಾಗಂಅರ್ಥ: ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಫಲಗಳ ತ್ಯಾಗವನ್ನು Meaning: the renunciation of the fruits of all action ವ್ಯಾಕರಣ: ಸರ್ವ (all) + ಕರ್ಮ (action) + ಫಲ (phala, fruit) + ತ್ಯಾಗ (tyāga, renunciation) — ದ್ವಿತೀಯಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ಕುರು ಪದದ ಕರ್ಮಪದ. sarv… | ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಫಲಗಳ ತ್ಯಾಗವನ್ನು |
| ತತಃಅರ್ಥ: ಆಗ, ಆದ್ದರಿಂದ Meaning: then, thereafter ವ್ಯಾಕರಣ: ತದ್ (tad, "that") ಇಂದ ಬಂದ ಅವ್ಯಯ. Derived from tad ("that") — indeclinable, "then/from that." | ಆಗ |
| ಕುರುಅರ್ಥ: ಮಾಡು Meaning: do! (imperative) ವ್ಯಾಕರಣ: ಧಾತು कृ (kṛ, "to do") ಆಜ್ಞಾರ್ಥ ಮಧ್ಯಮಪುರುಷ ಏಕವಚನ. Root kṛ ("to do") — imperative, 2nd person singular. | ಮಾಡು |
| ಯತಾತ್ಮವಾನ್ಅರ್ಥ: ಆತ್ಮಸಂಯಮವುಳ್ಳವನಾಗಿ Meaning: self-controlled, one whose self is disciplined ವ್ಯಾಕರಣ: ಯತ (yata, controlled) + ಆತ್ಮನ್ (ātman, self) + ವತ್ (vat, ಹೊಂದಿರುವ) — ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. yata ("controlled") + ātman ("self") +… | ಆತ್ಮಸಂಯಮವುಳ್ಳವನಾಗಿ |
ಅನ್ವಯ (ವಾಕ್ಯ ಮಟ್ಟ)
ಅಥ ಎತತ್ ಅಪಿ ಕರ್ತುಂ ಅಶಕ್ತಃ ಅಸಿ (ಚೇತ್), ತತಃ ಮದ್ಯೋಗಂ ಆಶ್ರಿತಃ, ಯತಾತ್ಮವಾನ್ (ಸನ್), ಸರ್ವಕರ್ಮಫಲತ್ಯಾಗಂ ಕುರು.
ಇದನ್ನೂ ಮಾಡಲು ಅಶಕ್ತನಾಗಿದ್ದರೆ, ಆಗ ನನ್ನ ಯೋಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಆತ್ಮಸಂಯಮವುಳ್ಳವನಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಫಲಗಳ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಮಾಡು.
ಶ್ಲೋಕಾರ್ಥ (ಶ್ಲೋಕ ಮಟ್ಟ)
ಒಂದುವೇಳೆ ಇದನ್ನು (ನನಗೋಸ್ಕರ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವುದನ್ನು) ಮಾಡಲೂ ನಿನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ನನ್ನಲ್ಲಿ ಶರಣಾಗಿ, ಆತ್ಮಸಂಯಮದಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಫಲಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು.
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
ಇದು ಸಾಧನಾ ಕ್ರಮದ ಕೊನೆಯ, ಸುಲಭತಮ ಮೆಟ್ಟಿಲು - ಕರ್ಮಫಲತ್ಯಾಗ. ಧ್ಯಾನ, ಅಭ್ಯಾಸ, ಅಥವಾ ಭಗವಂತನಿಗಾಗಿಯೇ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವುದು ಕೂಡ ಕಷ್ಟಕರವಾದರೆ, ಕೊನೆಯ ಪಕ್ಷ ತಾನು ಮಾಡುವ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲದ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನಾದರೂ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕೃಷ್ಣ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕೈಗೆಟುಕುವ ಸುಲಭ ಮಾರ್ಗ.
Sloka 11 - Chapter 12 - Bhakti Yoga
अथैतदप्यशक्तोऽसि कर्तुं मद्योगमाश्रितः । सर्वकर्मफलत्यागं ततः कुरु यतात्मवान् ॥ १२-११॥
athaitadapyaśakto'si kartuṃ madyogamāśritaḥ | sarvakarmaphalatyāgaṃ tataḥ kuru yatātmavān || 12-11||
Word Meanings (Word Level)
| Word | Meaning |
|---|---|
| atha | if |
| etat | this |
| api | even |
| aśaktaḥ | unable |
| asi | you are |
| kartum | to do |
| madyogam | My yoga (union with Me) |
| āśritaḥ | having taken refuge in |
| sarvakarmaphalatyāgam | the renunciation of the fruits of all action |
| tataḥ | then |
| kuru | do! |
| yatātmavān | self-controlled |
Anvaya (Phrase Level)
atha etat api kartum aśaktaḥ asi (cet), tataḥ madyogam āśritaḥ, yatātmavān (san), sarvakarmaphalatyāgam kuru.
If you are unable to do even this, then, taking refuge in union with Me, self-controlled, renounce the fruits of all action.
Translation (Sloka Level)
If you are unable to do even this, then, taking refuge in Me, with self-control, renounce the fruits of all action.
Commentary
This is the final and most accessible rung of the ladder — the renunciation of the fruits of action (karma-phala-tyāga). If meditation, disciplined practice, or dedicating action to God all prove too difficult, one may still simply give up attachment to the results of one's actions — a path within everyone's reach.