ಶ್ಲೋಕ ೧೫ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧೨ - ಭಕ್ತಿ ಯೋಗ
यस्मान्नोद्विजते लोको लोकान्नोद्विजते च यः । हर्षामर्षभयोद्वेगैर्मुक्तो यः स च मे प्रियः ॥ १२-१५॥
yasmānnodvijate loko lokānnodvijate ca yaḥ | harṣāmarṣabhayodvegairmukto yaḥ sa ca me priyaḥ || 12-15||
ಪದ ಅರ್ಥ (ಪದ ಮಟ್ಟ)
| ಪದ | ಅರ್ಥ |
|---|---|
| ಯಸ್ಮಾತ್ಅರ್ಥ: ಯಾರಿಂದ Meaning: from whom, because of whom ವ್ಯಾಕರಣ: ಸರ್ವನಾಮ ಯದ್ (yad) ಪಂಚಮೀ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. Relative pronoun yad ("who") — ablative singular masculine. | ಯಾರಿಂದ |
| ನಅರ್ಥ: ಇಲ್ಲ, ಬೇಡ Meaning: not, no ವ್ಯಾಕರಣ: ನಿಪಾತ (ಅವ್ಯಯ) — negation particle, indeclinable. | ಇಲ್ಲ |
| ಉದ್ವಿಜತೇಅರ್ಥ: ಕಳವಳಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ (ಕ್ಷೋಭೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ) Meaning: is agitated, is disturbed ವ್ಯಾಕರಣ: ಉತ್ + ಧಾತು विज् (vij, "to shrink/tremble") ಆತ್ಮನೇಪದ ವರ್ತಮಾನ ಪ್ರಥಮಪುರುಷ ಏಕವಚನ. ut + vij ("to tremble/shrink from") — present tense, ā… | ಕಳವಳಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ (ಕ್ಷೋಭೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ) |
| ಲೋಕಃಅರ್ಥ: ಲೋಕ, ಜನರು Meaning: the world, people ವ್ಯಾಕರಣ: लोक (loka, "world") — ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. loka ("world") — nominative singular masculine. | ಲೋಕ (ಜನರು) |
| ಲೋಕಾತ್ಅರ್ಥ: ಲೋಕದಿಂದ Meaning: from the world ವ್ಯಾಕರಣ: ಲೋಕಃ ಪಂಚಮೀ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. loka ("world") — ablative singular masculine. | ಲೋಕದಿಂದ |
| ಚಅರ್ಥ: ಮತ್ತು Meaning: and ವ್ಯಾಕರಣ: ಅವ್ಯಯ (indeclinable conjunction, always follows the word it joins). | ಮತ್ತು |
| ಯಃಅರ್ಥ: ಯಾರು (ಏಕವಚನ) Meaning: who (relative pronoun, singular) ವ್ಯಾಕರಣ: ಸರ್ವನಾಮ ಯದ್ (yad) ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. Compare ಯೇ (plural form). Relative pronoun yad ("who/which"), nominative singular masculine. | ಯಾರು |
| ಹರ್ಷಾಮರ್ಷಭಯೋದ್ವೇಗೈಃಅರ್ಥ: ಹರ್ಷ, ಅಸೂಯೆ, ಭಯ, ಉದ್ವೇಗಗಳಿಂದ Meaning: from joy, envy/intolerance, fear, and agitation ವ್ಯಾಕರಣ: ಹರ್ಷ (harṣa, joy) + ಅಮರ್ಷ (amarṣa, envy/intolerance) + ಭಯ (bhaya, fear) + ಉದ್ವೇಗ (udvega, agitation) — ತೃತೀಯಾ ಬಹುವಚನ ಪು… | ಹರ್ಷ, ಅಸೂಯೆ, ಭಯ, ಉದ್ವೇಗಗಳಿಂದ |
| ಮುಕ್ತಃಅರ್ಥ: ಮುಕ್ತನಾದ Meaning: freed, liberated ವ್ಯಾಕರಣ: ಧಾತು मुच् (muc, "to release") ಕ್ತ ಪ್ರತ್ಯಯ (ಭೂತಕೃದಂತ) — ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. Past passive participle of muc ("to release") — nominative singular masculine. | ಮುಕ್ತನಾದ |
| ಸಃಅರ್ಥ: ಅವನು Meaning: he ವ್ಯಾಕರಣ: ಸರ್ವನಾಮ ತದ್ (tad, "that") ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. Pronoun tad ("that/he"), nominative singular masculine. | ಅವನು |
| ಮೇಅರ್ಥ: ನನಗೆ, ನನ್ನ Meaning: to Me, My (enclitic) ವ್ಯಾಕರಣ: ಸರ್ವನಾಮ ಅಸ್ಮದ್ (asmad, "I") ಚತುರ್ಥೀ/ಷಷ್ಠೀ ಏಕವಚನ (ಅನುಬದ್ಧ ರೂಪ). Pronoun asmad ("I"), enclitic dative/genitive singular. | ನನಗೆ |
| ಪ್ರಿಯಃಅರ್ಥ: ಪ್ರಿಯನು Meaning: dear, beloved ವ್ಯಾಕರಣ: प्रिय (priya, "dear") — ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. priya ("dear") — nominative singular masculine. | ಪ್ರಿಯನು |
ಅನ್ವಯ (ವಾಕ್ಯ ಮಟ್ಟ)
ಯಸ್ಮಾತ್ ಲೋಕಃ ನ ಉದ್ವಿಜತೇ, ಲೋಕಾತ್ ಚ ಯಃ ನ ಉದ್ವಿಜತೇ, ಹರ್ಷಾಮರ್ಷಭಯೋದ್ವೇಗೈಃ ಮುಕ್ತಃ ಯಃ (ಚ ಅಸ್ತಿ), ಸಃ ಚ ಮೇ ಪ್ರಿಯಃ.
ಯಾರಿಂದ ಲೋಕವು ಕಳವಳಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಲೋಕದಿಂದ ಯಾರು ಕಳವಳಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಹರ್ಷ-ಅಸೂಯೆ-ಭಯ-ಉದ್ವೇಗಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದ ಯಾರೋ, ಅವನೂ ನನಗೆ ಪ್ರಿಯನು.
ಶ್ಲೋಕಾರ್ಥ (ಶ್ಲೋಕ ಮಟ್ಟ)
ಯಾರಿಂದ ಜಗತ್ತಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಜಗತ್ತಿನಿಂದ ಯಾರಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಹರ್ಷ, ಅಸೂಯೆ, ಭಯ ಮತ್ತು ಉದ್ವೇಗಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದವನೋ - ಅಂತಹವನೂ ನನಗೆ ಪ್ರಿಯನು.
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
ಭಕ್ತನ ಎರಡನೇ ಗುಣಪಟ್ಟಿ ಇಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ - ಪ್ರಪಂಚದೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಸಮತೋಲನ. ಅವನು ಇತರರಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ, ಇತರರಿಂದಲೂ ವಿಚಲಿತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಹರ್ಷ-ಭಯ-ಅಸೂಯೆಗಳಂತಹ ಮಾನಸಿಕ ಏರುಪೇರುಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
Sloka 15 - Chapter 12 - Bhakti Yoga
यस्मान्नोद्विजते लोको लोकान्नोद्विजते च यः । हर्षामर्षभयोद्वेगैर्मुक्तो यः स च मे प्रियः ॥ १२-१५॥
yasmānnodvijate loko lokānnodvijate ca yaḥ | harṣāmarṣabhayodvegairmukto yaḥ sa ca me priyaḥ || 12-15||
Word Meanings (Word Level)
| Word | Meaning |
|---|---|
| yasmāt | from whom |
| na | not |
| udvijate | is agitated/disturbed |
| lokaḥ | the world, people |
| lokāt | from the world |
| ca | and |
| yaḥ | who |
| harṣāmarṣabhayodvegaiḥ | from joy, envy, fear, and agitation |
| muktaḥ | freed |
| saḥ | he |
| me | to Me |
| priyaḥ | dear |
Anvaya (Phrase Level)
yasmāt lokaḥ na udvijate, lokāt ca yaḥ na udvijate, harṣāmarṣabhayodvegaiḥ muktaḥ yaḥ (ca asti), saḥ ca me priyaḥ.
He from whom the world is not disturbed, and who is not disturbed by the world, and who is free from joy, envy, fear, and agitation — he too is dear to Me.
Translation (Sloka Level)
One by whom the world is not disturbed, and who is not disturbed by the world, who is free from joy, envy, fear, and agitation — he too is dear to Me.
Commentary
A second set of qualities begins here — balance in relation to the world. The devotee neither disturbs others nor is disturbed by them, and remains free from the fluctuations of joy, envy, fear, and anxiety.