ಶ್ಲೋಕ ೭ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧೨ - ಭಕ್ತಿ ಯೋಗ
तेषामहं समुद्धर्ता मृत्युसंसारसागरात् । भवामि नचिरात्पार्थ मय्यावेशितचेतसाम् ॥ १२-७॥
teṣāmahaṃ samuddhartā mṛtyusaṃsārasāgarāt | bhavāmi nacirātpārtha mayyāveśitacetasām || 12-7||
ಪದ ಅರ್ಥ (ಪದ ಮಟ್ಟ)
| ಪದ | ಅರ್ಥ |
|---|---|
| ತೇಷಾಂಅರ್ಥ: ಅವರಲ್ಲಿ, ಅವರ Meaning: of them, among them ವ್ಯಾಕರಣ: ಸರ್ವನಾಮ ತದ್ (tad, "that") ಷಷ್ಠೀ ಬಹುವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. Pronoun tad ("that/he"), genitive plural masculine. | ಅವರ |
| ಅಹಂಅರ್ಥ: ನಾನು Meaning: I ವ್ಯಾಕರಣ: ಸರ್ವನಾಮ ಅಸ್ಮದ್ (asmad, "I") ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ. Pronoun asmad ("I"), nominative singular. | ನಾನು |
| ಸಮುದ್ಧರ್ತಾಅರ್ಥ: ಉದ್ಧಾರ ಮಾಡುವವನು Meaning: the deliverer, the one who lifts up/rescues ವ್ಯಾಕರಣ: ಸಮ್ + ಉತ್ + ಧಾತು हृ (hṛ, "to take/carry") ತೃಚ್ ಪ್ರತ್ಯಯ (ಕರ್ತೃವಾಚಕ) — ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. sam + ut + hṛ ("to carry/lift") + -tṛ (agent… | ಉದ್ಧಾರ ಮಾಡುವವನು |
| ಮೃತ್ಯುಸಂಸಾರಸಾಗರಾತ್ಅರ್ಥ: ಮೃತ್ಯುರೂಪ ಸಂಸಾರಸಾಗರದಿಂದ Meaning: from the ocean of the cycle of death (saṃsāra) ವ್ಯಾಕರಣ: ಮೃತ್ಯು (mṛtyu, death) + ಸಂಸಾರ (saṃsāra, cycle of rebirth) + ಸಾಗರ (sāgara, ocean) — ಪಂಚಮೀ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. mṛtyu ("death") + sa… | ಮೃತ್ಯುರೂಪ ಸಂಸಾರಸಾಗರದಿಂದ |
| ಭವಾಮಿಅರ್ಥ: ಆಗುತ್ತೇನೆ Meaning: I become ವ್ಯಾಕರಣ: ಧಾತು भू (bhū, "to be/become") ಪರಸ್ಮೈಪದ ವರ್ತಮಾನ ಉತ್ತಮಪುರುಷ ಏಕವಚನ. Root bhū ("to be, become") — present tense, parasmaipada, 1st person singular. | ಆಗುತ್ತೇನೆ |
| ನಚಿರಾತ್ಅರ್ಥ: ಬೇಗನೆ, ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ Meaning: without delay, soon, before long ವ್ಯಾಕರಣ: ನ (not) + चिरात् (cirāt, "after a long time") — ಅವ್ಯಯ. na + cirāt ("after a long time") — indeclinable, "not long, soon." | ಬೇಗನೆ (ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ) |
| ಪಾರ್ಥಅರ್ಥ: ಎಲೈ ಪಾರ್ಥ (ಪೃಥೆಯ ಮಗನಾದ ಅರ್ಜುನ) Meaning: O son of Pṛthā (an epithet of Arjuna) ವ್ಯಾಕರಣ: ಪೃಥಾ (pṛthā, ಅರ್ಜುನನ ತಾಯಿ ಕುಂತಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು) ಇಂದ ಬಂದ ಪದ — ಸಂಬೋಧನಾ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. Patronymic of Pṛthā (Kuntī, Arjuna's moth… | ಎಲೈ ಪಾರ್ಥ (ಅರ್ಜುನ) |
| ಮಯ್ಯಾವೇಶಿತಚೇತಸಾಂಅರ್ಥ: ನನ್ನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದವರ Meaning: of those whose minds are fixed/absorbed in Me ವ್ಯಾಕರಣ: ಮಯಿ (in Me) + ಆವೇಶಿತ (āveśita, caused to enter/fixed, cf. ಆವೇಶ್ಯ) + ಚೇತಸ್ (cetas, mind) — ಷಷ್ಠೀ ಬಹುವಚನ, ತೇಷಾಂ ಪದದ ಸಮಾ… | ನನ್ನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದವರ |
ಅನ್ವಯ (ವಾಕ್ಯ ಮಟ್ಟ)
(ಶ್ಲೋಕ ೬ರ ಮುಂದುವರಿಕೆ:) ಹೇ ಪಾರ್ಥ, ಮಯಿ ಆವೇಶಿತಚೇತಸಾಂ ತೇಷಾಂ ಅಹಂ ಮೃತ್ಯುಸಂಸಾರಸಾಗರಾತ್ ನಚಿರಾತ್ ಸಮುದ್ಧರ್ತಾ ಭವಾಮಿ.
ಎಲೈ ಪಾರ್ಥ, ನನ್ನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದ ಅವರನ್ನು ನಾನು ಮೃತ್ಯುರೂಪ ಸಂಸಾರಸಾಗರದಿಂದ ಬೇಗನೆ ಉದ್ಧಾರ ಮಾಡುವವನಾಗುತ್ತೇನೆ.
ಶ್ಲೋಕಾರ್ಥ (ಶ್ಲೋಕ ಮಟ್ಟ)
(ಶ್ಲೋಕ ೬ರ ಮುಂದುವರಿಕೆಯಾಗಿ) ಎಲೈ ಪಾರ್ಥ, ನನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದ ಅಂತಹ ಭಕ್ತರನ್ನು, ಜನನ-ಮರಣಗಳ ಸಂಸಾರಸಾಗರದಿಂದ ನಾನು ಬೇಗನೆ ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
ಶ್ಲೋಕ ೬-೭ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿ ಒಂದೇ ವಾಕ್ಯ. ಕರ್ಮಫಲತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಅನನ್ಯ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದವರನ್ನು ಕೃಷ್ಣನು ಸಂಸಾರ ಸಾಗರದಿಂದ ಬೇಗನೆ ಪಾರುಮಾಡುವುದಾಗಿ ಆಶ್ವಾಸನೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ - ಇದು ಭಕ್ತಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಭಗವಂತನ ಕೃಪೆಯ ಭರವಸೆ.
Sloka 7 - Chapter 12 - Bhakti Yoga
तेषामहं समुद्धर्ता मृत्युसंसारसागरात् । भवामि नचिरात्पार्थ मय्यावेशितचेतसाम् ॥ १२-७॥
teṣāmahaṃ samuddhartā mṛtyusaṃsārasāgarāt | bhavāmi nacirātpārtha mayyāveśitacetasām || 12-7||
Word Meanings (Word Level)
| Word | Meaning |
|---|---|
| teṣām | of them |
| aham | I |
| samuddhartā | the deliverer/redeemer |
| mṛtyusaṃsārasāgarāt | from the ocean of the cycle of death (saṃsāra) |
| bhavāmi | I become |
| nacirāt | without delay, soon |
| pārtha | O son of Pṛthā (Arjuna) |
| mayyāveśitacetasām | of those whose minds are fixed on Me |
Anvaya (Phrase Level)
(continuing from 12.6:) he pārtha, mayi āveśitacetasām teṣām aham mṛtyusaṃsārasāgarāt nacirāt samuddhartā bhavāmi.
O Pārtha, of those whose minds are fixed on Me, I become, before long, the deliverer from the ocean of death and transmigration.
Translation (Sloka Level)
(Continuing from verse 6) O Pārtha, for those whose minds are absorbed in Me, I soon become the deliverer from the ocean of death and rebirth.
Commentary
Verses 12.6–7 form one sentence. Krishna promises that those who surrender all action and fix their minds exclusively on Him will be swiftly rescued from the ocean of saṃsāra — a direct assurance of the power of devotion and divine grace.