ಅದ್ವೇಷ್ಟಾ (adveṣṭā)

ಅರ್ಥ: ದ್ವೇಷವಿಲ್ಲದವನು Meaning: one free from hatred, hating none

ವ್ಯಾಕರಣ: ಅ (ನಞ್ಅರ್ಥ: "ಇಲ್ಲದ/ಅಲ್ಲದ" ಎಂಬ ನಿಷೇಧಾರ್ಥ ಸೇರಿಸುವ ಉಪಸರ್ಗ. Meaning: The negating prefix a-/an- (before a vowel) — Sanskrit's version of English "un-/non-/in-". ವ್ಯಂಜನದ ಮುಂದೆ "ಅ", ಸ್ವರದ ಮುಂದೆ "ಅನ್" ಎಂಬ ರೂಪ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಗೀತೆಯ ಪದಕೋಶದ…) + ಧಾತುಅರ್ಥ: ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಮೂಲ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬೀಜರೂಪ. Meaning: The bare verbal root carrying a verb's core meaning, before any prefix, tense, or ending is added. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಕ್ರಿಯಾಪದವೂ ಒಂದು ಧಾತುವಿನಿಂದ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ (… द्विष् (dviṣ, "to hate") ತೃಚ್ ಪ್ರತ್ಯಯಅರ್ಥ: ಧಾತುವಿನಿಂದ ಕರ್ತೃವಾಚಕ ನಾಮಪದ ರೂಪಿಸುವ ಪ್ರತ್ಯಯ. Meaning: The suffix that turns a root into an agent noun — "the one who does X." ತೃಚ್ ಪ್ರತ್ಯಯ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನ "-er" (writer, doer) ಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ — ಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡು… (ಕರ್ತೃವಾಚಕ) — ಪ್ರಥಮಾಅರ್ಥ: ಕರ್ತೃಕಾರಕ ಸೂಚಿಸುವ ಮೊದಲ ವಿಭಕ್ತಿ. Meaning: The first of Sanskrit's eight cases — the nominative. ಪ್ರಥಮಾ ವಿಭಕ್ತಿ ವಾಕ್ಯದ ಕರ್ತೃವನ್ನು (ಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡುವವನನ್ನು) ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಪದವನ್ನು ಅದರ ಮೂಲ, ನಿಘಂಟುರೂಪದಲ್ಲಿ (ಪ್ರಾತಿಪದ… ಏಕವಚನಅರ್ಥ: ಒಂದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ವಚನ. Meaning: The singular number. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಚನಗಳಿವೆ: ಏಕ, ದ್ವಿ, ಬಹು. ಏಕವಚನ ಒಂದೇ ವಸ್ತು/ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. Sanskrit has three grammatical numbers — singular, dual, and plural. The sing… ಪುಲ್ಲಿಂಗಅರ್ಥ: ಪುಲ್ಲಿಂಗ ವ್ಯಾಕರಣ ಲಿಂಗ. Meaning: The masculine grammatical gender. ಸಂಸ್ಕೃತದ ಮೂರು ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶ: ವ್ಯಾಕರಣ ಲಿಂಗ ಯಾವಾಗಲೂ ನೈಜ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ — ಅನೇಕ ಅಮೂರ್ತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳೂ ಪುಲ್ಲಿಂಗವಾಗಿರುತ್ತವೆ.…. a- (not) + dviṣ ("to hate") + -tṛ (agent suffix) — nominative singular masculine.

ಬಳಕೆ (Occurrences)

• ಅಧ್ಯಾಯ ೧೨, ಶ್ಲೋಕ ೧೩ಶ್ಲೋಕ ೧೩ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧೨ - ಭಕ್ತಿ ಯೋಗ अद्वेष्टा सर्वभूतानां मैत्रः करुण एव च । निर्ममो निरहङ्कारः समदुःखसुखः क्षमी ॥ १२-१३॥ adveṣṭā sarvabhūtānāṃ maitraḥ karuṇa eva ca | nirmamo nirahaṅkāraḥ samaduḥkhasukhaḥ kṣamī || 12-13||