ಅವ್ಯಕ್ತಂ (avyaktam)
ಅರ್ಥ: ಅವ್ಯಕ್ತವಾದದ್ದು (ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಗೋಚರವಾಗದ್ದು) Meaning: the unmanifest (imperceptible to the senses)
ವ್ಯಾಕರಣ: ಅ (ನಞ್ಅರ್ಥ: "ಇಲ್ಲದ/ಅಲ್ಲದ" ಎಂಬ ನಿಷೇಧಾರ್ಥ ಸೇರಿಸುವ ಉಪಸರ್ಗ. Meaning: The negating prefix a-/an- (before a vowel) — Sanskrit's version of English "un-/non-/in-". ವ್ಯಂಜನದ ಮುಂದೆ "ಅ", ಸ್ವರದ ಮುಂದೆ "ಅನ್" ಎಂಬ ರೂಪ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಗೀತೆಯ ಪದಕೋಶದ…) + व्यक्त (vyakta, "manifest") — ದ್ವಿತೀಯಾಅರ್ಥ: ಕರ್ಮಕಾರಕ ಸೂಚಿಸುವ ಎರಡನೆಯ ವಿಭಕ್ತಿ. Meaning: The second case — the accusative. ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ ಕ್ರಿಯೆಯ ಕರ್ಮವನ್ನು (ಕ್ರಿಯೆ ಯಾವುದರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತದೋ ಅದನ್ನು) ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಚಲನಸೂಚಕ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ… ಏಕವಚನಅರ್ಥ: ಒಂದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ವಚನ. Meaning: The singular number. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಚನಗಳಿವೆ: ಏಕ, ದ್ವಿ, ಬಹು. ಏಕವಚನ ಒಂದೇ ವಸ್ತು/ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. Sanskrit has three grammatical numbers — singular, dual, and plural. The sing… ನಪುಂಸಕಲಿಂಗಅರ್ಥ: ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ ವ್ಯಾಕರಣ ಲಿಂಗ. Meaning: The neuter grammatical gender. ಸಂಸ್ಕೃತದ ಮೂರು ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು — ಪ್ರಥಮಾ ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿಗಳ ರೂಪ ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನಪುಂಸಕಲಿಂಗದ ವಿಶೇಷ. One of Sanskrit's three grammatical gen…, ಅಕ್ಷರಂಅರ್ಥ: ನಾಶವಿಲ್ಲದ್ದು (ಅಕ್ಷರ ಬ್ರಹ್ಮ) Meaning: the imperishable (the unmanifest Absolute) ವ್ಯಾಕರಣ: ಅ (ನಞ್) + क्षर् (kṣar, "to perish/decay") — ದ್ವಿತೀಯಾ ಏಕವಚನ ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ, ಪರ್ಯುಪಾಸತೇ ಪದದ ಕರ್ಮಪದ. a- (not) + kṣar ("to decay") —… ಪದದ ವಿಶೇಷಣಅರ್ಥ: ಇನ್ನೊಂದು ನಾಮಪದದ ಗುಣ/ಸ್ವಭಾವ ಸೂಚಿಸುವ, ಅದೇ ಲಿಂಗ-ವಚನ-ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪುವ ಪದ. Meaning: A word that describes another noun and agrees with it in gender, number, and case. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷಣ ವಿಶೇಷಿಸಲ್ಪಡುವ ನಾಮಪದದೊಂದಿಗೆ ಲಿ…. a- (not) + vyakta ("manifest") — accusative singular neuter, qualifies ಅಕ್ಷರಂಅರ್ಥ: ನಾಶವಿಲ್ಲದ್ದು (ಅಕ್ಷರ ಬ್ರಹ್ಮ) Meaning: the imperishable (the unmanifest Absolute) ವ್ಯಾಕರಣ: ಅ (ನಞ್) + क्षर् (kṣar, "to perish/decay") — ದ್ವಿತೀಯಾ ಏಕವಚನ ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ, ಪರ್ಯುಪಾಸತೇ ಪದದ ಕರ್ಮಪದ. a- (not) + kṣar ("to decay") —….
ಬಳಕೆ (Occurrences)
- ಅಧ್ಯಾಯ ೧೨, ಶ್ಲೋಕ ೧ಶ್ಲೋಕ ೧ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧೨ - ಭಕ್ತಿ ಯೋಗ ಅರ್ಜುನ ಉವಾಚ । एवं सततयुक्ता ये भक्तास्त्वां पर्युपासते । ये चाप्यक्षरमव्यक्तं तेषां के योगवित्तमाः ॥ १२-१॥ arjuna uvāca | evaṃ satatayuktā ye bhaktāstvāṃ paryupāsate | ye cāpyakṣaramavyakt…