ಶ್ಲೋಕ ೧ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧೨ - ಭಕ್ತಿ ಯೋಗ
ಅರ್ಜುನ ಉವಾಚ ।
एवं सततयुक्ता ये भक्तास्त्वां पर्युपासते । ये चाप्यक्षरमव्यक्तं तेषां के योगवित्तमाः ॥ १२-१॥
arjuna uvāca |
evaṃ satatayuktā ye bhaktāstvāṃ paryupāsate | ye cāpyakṣaramavyaktaṃ teṣāṃ ke yogavittamāḥ || 12-1||
ಪದ ಅರ್ಥ (ಪದ ಮಟ್ಟ)
| ಪದ | ಅರ್ಥ |
|---|---|
| ಎವಂಅರ್ಥ: ಹೀಗೆ Meaning: thus, in this way ವ್ಯಾಕರಣ: ಅವ್ಯಯ (indeclinable adverb). | ಹೀಗೆ |
| ಸತತಯುಕ್ತಾಃಅರ್ಥ: ಸತತವಾಗಿ (ಯಾವಾಗಲೂ) ನಿರತರಾದ Meaning: ever/constantly steadfast, always engaged ವ್ಯಾಕರಣ: ಸತತ (ಯಾವಾಗಲೂ) + ಯುಕ್ತಃ (ನಿರತ) — ಸಮಾಸ, ಪ್ರಥಮಾ ಬಹುವಚನ, ಭಕ್ತಾಃ ಪದದ ವಿಶೇಷಣ. Compound (satata + yukta), nominative plural, qualifies… | ಸತತವಾಗಿ ನಿರತರಾದ |
| ಯೇಅರ್ಥ: ಯಾರು (ಬಹುವಚನ) Meaning: who (relative pronoun, plural) ವ್ಯಾಕರಣ: ಸರ್ವನಾಮ ಯದ್ (yad) ಪ್ರಥಮಾ ಬಹುವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. Relative pronoun yad, nominative plural masculine. | ಯಾರು |
| ಭಕ್ತಾಃಅರ್ಥ: ಭಕ್ತರು Meaning: devotees ವ್ಯಾಕರಣ: ಧಾತು भज् (bhaj, "to serve/love") ನ ಕೃದಂತ ಭಕ್ತ — ಪ್ರಥಮಾ ಬಹುವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. From root bhaj ("to serve, love, share in") — nominative plural masculine. | ಭಕ್ತರು |
| ತ್ವಾಂಅರ್ಥ: ನಿನ್ನನ್ನು Meaning: you (accusative) ವ್ಯಾಕರಣ: ಸರ್ವನಾಮ ಯುಷ್ಮದ್ (yuṣmad, "you") ದ್ವಿತೀಯಾ ಏಕವಚನ. Pronoun yuṣmad ("you"), accusative singular. | ನಿನ್ನನ್ನು |
| ಪರ್ಯುಪಾಸತೇಅರ್ಥ: ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ, ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ Meaning: they worship, they revere/meditate upon ವ್ಯಾಕರಣ: ಪರಿ + ಉಪ + ಧಾತು आस् (ās, "to sit/attend upon") — ಆತ್ಮನೇಪದ, ವರ್ತಮಾನ, ಪ್ರಥಮಪುರುಷ ಬಹುವಚನ. pari + upa + ās ("to sit close by/at… | ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ |
| ಚಅರ್ಥ: ಮತ್ತು Meaning: and ವ್ಯಾಕರಣ: ಅವ್ಯಯ (indeclinable conjunction, always follows the word it joins). | ಮತ್ತು |
| ಅಪಿಅರ್ಥ: ಕೂಡ, ಸಹ Meaning: also, even, too ವ್ಯಾಕರಣ: ಅವ್ಯಯ (indeclinable emphatic particle). | ಕೂಡ |
| ಅಕ್ಷರಂಅರ್ಥ: ನಾಶವಿಲ್ಲದ್ದು (ಅಕ್ಷರ ಬ್ರಹ್ಮ) Meaning: the imperishable (the unmanifest Absolute) ವ್ಯಾಕರಣ: ಅ (ನಞ್) + क्षर् (kṣar, "to perish/decay") — ದ್ವಿತೀಯಾ ಏಕವಚನ ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ, ಪರ್ಯುಪಾಸತೇ ಪದದ ಕರ್ಮಪದ. a- (not) + kṣar ("to decay") —… | ನಾಶವಿಲ್ಲದ್ದನ್ನು (ಅಕ್ಷರ ಬ್ರಹ್ಮ) |
| ಅವ್ಯಕ್ತಂಅರ್ಥ: ಅವ್ಯಕ್ತವಾದದ್ದು (ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಗೋಚರವಾಗದ್ದು) Meaning: the unmanifest (imperceptible to the senses) ವ್ಯಾಕರಣ: ಅ (ನಞ್) + व्यक्त (vyakta, "manifest") — ದ್ವಿತೀಯಾ ಏಕವಚನ ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ, ಅಕ್ಷರಂ ಪದದ ವಿಶೇಷಣ. a- (not) + vyakta ("man… | ಅವ್ಯಕ್ತವಾದದ್ದನ್ನು |
| ತೇಷಾಂಅರ್ಥ: ಅವರಲ್ಲಿ, ಅವರ Meaning: of them, among them ವ್ಯಾಕರಣ: ಸರ್ವನಾಮ ತದ್ (tad, "that") ಷಷ್ಠೀ ಬಹುವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. Pronoun tad ("that/he"), genitive plural masculine. | ಅವರಲ್ಲಿ |
| ಕೇಅರ್ಥ: ಯಾರು (ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕ, ಬಹುವಚನ) Meaning: who (interrogative pronoun, plural) ವ್ಯಾಕರಣ: ಸರ್ವನಾಮ ಕಿಮ್ (kim) ಪ್ರಥಮಾ ಬಹುವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. Interrogative pronoun kim ("what/who"), nominative plural masculine. | ಯಾರು |
| ಯೋಗವಿತ್ತಮಾಃಅರ್ಥ: ಯೋಗವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಲ್ಲವರು (ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಗಿಗಳು) Meaning: those best versed in yoga ವ್ಯಾಕರಣ: ಯೋಗ + ವಿದ್ (vid, "knowing") + ತಮ (ಅತಿಶಯಾರ್ಥಕ ಪ್ರತ್ಯಯ) — ಪ್ರಥಮಾ ಬಹುವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. yoga + vid ("knowing") + tama (superlative suf… | ಯೋಗವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಲ್ಲವರು (ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಗಿಗಳು) |
ಅನ್ವಯ (ವಾಕ್ಯ ಮಟ್ಟ)
ಯೇ ಭಕ್ತಾಃ ಎವಂ ಸತತಯುಕ್ತಾಃ ತ್ವಾಂ ಪರ್ಯುಪಾಸತೇ, ಯೇ ಚ ಅಪಿ ಅಕ್ಷರಂ ಅವ್ಯಕ್ತಂ (ಪರ್ಯುಪಾಸತೇ), ತೇಷಾಂ ಕೇ ಯೋಗವಿತ್ತಮಾಃ?
ಹೀಗೆ ಸತತ ನಿರತರಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ಭಕ್ತರು, ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರವಾದ ಅವ್ಯಕ್ತವನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವವರು - ಇವರಲ್ಲಿ ಯೋಗವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಲ್ಲವರು ಯಾರು?
ಶ್ಲೋಕಾರ್ಥ (ಶ್ಲೋಕ ಮಟ್ಟ)
ಹೀಗೆ ಸತತ ನಿರತರಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ಭಕ್ತರು, ಮತ್ತು ನಾಶವಿಲ್ಲದ ಅವ್ಯಕ್ತವನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವವರು - ಈ ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಯೋಗವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಲ್ಲವರು ಯಾರು ಎಂದು ಅರ್ಜುನನು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ.
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
ಅರ್ಜುನನ ಪ್ರಶ್ನೆ - ಸಗುಣ ಉಪಾಸನೆ (ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಾಕಾರ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವುದು) ಮತ್ತು ನಿರ್ಗುಣ ಉಪಾಸನೆ (ಅವ್ಯಕ್ತ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುವುದು) - ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂದು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಕೃಷ್ಣನು ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ.
Sloka 1 - Chapter 12 - Bhakti Yoga
arjuna uvāca |
एवं सततयुक्ता ये भक्तास्त्वां पर्युपासते । ये चाप्यक्षरमव्यक्तं तेषां के योगवित्तमाः ॥ १२-१॥
evaṃ satatayuktā ye bhaktāstvāṃ paryupāsate | ye cāpyakṣaramavyaktaṃ teṣāṃ ke yogavittamāḥ || 12-1||
Word Meanings (Word Level)
| Word | Meaning |
|---|---|
| evam | thus |
| satatayuktāḥ | ever steadfast/engaged |
| ye | who |
| bhaktāḥ | devotees |
| tvām | You |
| paryupāsate | worship |
| ca | and |
| api | also/even |
| akṣaram | the imperishable |
| avyaktam | the unmanifest |
| teṣām | of them |
| ke | who |
| yogavittamāḥ | best knowers of yoga |
Anvaya (Phrase Level)
ye bhaktāḥ evaṃ satatayuktāḥ tvāṃ paryupāsate, ye ca api akṣaram avyaktam (paryupāsate), teṣāṃ ke yogavittamāḥ?
Those devotees who, thus ever steadfast, worship You, and those who also worship the imperishable unmanifest — of these, who are the best knowers of yoga?
Translation (Sloka Level)
Arjuna asks Krishna: between devotees who, ever steadfast, worship You (in your personal form), and those who worship the imperishable unmanifest — which of these are best versed in yoga?
Commentary
Arjuna poses the question of which path is superior: devotion to the personal form of God (saguṇa upāsanā) or meditation on the unmanifest, attributeless Absolute (nirguṇa upāsanā). Krishna answers this question over the verses that follow.