ಶ್ಲೋಕ ೨ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧೨ - ಭಕ್ತಿ ಯೋಗ
ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ ।
मय्यावेश्य मनो ये मां नित्ययुक्ता उपासते । श्रद्धया परयोपेताः ते मे युक्ततमा मताः ॥ १२-२॥
śrībhagavānuvāca |
mayyāveśya mano ye māṃ nityayuktā upāsate | śraddhayā parayopetāḥ te me yuktatamā matāḥ || 12-2||
ಪದ ಅರ್ಥ (ಪದ ಮಟ್ಟ)
| ಪದ | ಅರ್ಥ |
|---|---|
| ಮಯಿಅರ್ಥ: ನನ್ನಲ್ಲಿ Meaning: in Me ವ್ಯಾಕರಣ: ಸರ್ವನಾಮ ಅಸ್ಮದ್ (asmad, "I") ಸಪ್ತಮೀ ಏಕವಚನ. Pronoun asmad ("I"), locative singular. | ನನ್ನಲ್ಲಿ |
| ಆವೇಶ್ಯಅರ್ಥ: ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ (ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿಸಿ) Meaning: having fixed/absorbed, having caused to enter ವ್ಯಾಕರಣ: ಆ + ಧಾತು विश् (viś, "to enter") ಣಿಚ್ (causative) ಲ್ಯಬಂತ (ಕ್ತ್ವಾ ಪ್ರತ್ಯಯ) — gerund (absolutive). ā + viś ("to ent… | ನಿಲ್ಲಿಸಿ (ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ) |
| ಮನಃಅರ್ಥ: ಮನಸ್ಸನ್ನು Meaning: the mind ವ್ಯಾಕರಣ: मनस् (manas, "mind") ದ್ವಿತೀಯಾ ಏಕವಚನ ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ, ಆವೇಶ್ಯ ಪದದ ಕರ್ಮಪದ. manas ("mind"), accusative singular neuter, object of ಆವೇಶ್ಯ. | ಮನಸ್ಸನ್ನು |
| ಯೇಅರ್ಥ: ಯಾರು (ಬಹುವಚನ) Meaning: who (relative pronoun, plural) ವ್ಯಾಕರಣ: ಸರ್ವನಾಮ ಯದ್ (yad) ಪ್ರಥಮಾ ಬಹುವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. Relative pronoun yad, nominative plural masculine. | ಯಾರು |
| ಮಾಂಅರ್ಥ: ನನ್ನನ್ನು Meaning: Me (accusative) ವ್ಯಾಕರಣ: ಸರ್ವನಾಮ ಅಸ್ಮದ್ (asmad, "I") ದ್ವಿತೀಯಾ ಏಕವಚನ. Pronoun asmad ("I"), accusative singular. | ನನ್ನನ್ನು |
| ನಿತ್ಯಯುಕ್ತಾಃಅರ್ಥ: ನಿತ್ಯ ನಿರತರಾಗಿ Meaning: ever/constantly steadfast, always engaged ವ್ಯಾಕರಣ: ನಿತ್ಯ (ಯಾವಾಗಲೂ) + ಯುಕ್ತಃ (ನಿರತ) — ಸಮಾಸ, ಪ್ರಥಮಾ ಬಹುವಚನ. Compound (nitya + yukta), nominative plural — similar in sense to ಸತತಯುಕ್ತಾಃ (12.1). | ನಿತ್ಯ ನಿರತರಾಗಿ |
| ಉಪಾಸತೇಅರ್ಥ: ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ Meaning: they worship, they meditate upon ವ್ಯಾಕರಣ: ಉಪ + ಧಾತು आस् (ās, "to sit") — ಆತ್ಮನೇಪದ ವರ್ತಮಾನ ಪ್ರಥಮಪುರುಷ ಬಹುವಚನ. upa + ās ("to sit near/attend upon") — present tense, ātmanepada, 3rd person plura… | ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ |
| ಶ್ರದ್ಧಯಾಅರ್ಥ: ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ Meaning: with faith ವ್ಯಾಕರಣ: श्रद्धा (śraddhā, "faith") ತೃತೀಯಾ ಏಕವಚನ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ. śraddhā ("faith"), instrumental singular feminine. | ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ |
| ಪರಯಾಅರ್ಥ: ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ, ಪರಮವಾದ Meaning: supreme, highest ವ್ಯಾಕರಣ: ಪರ (para, "highest") ತೃತೀಯಾ ಏಕವಚನ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ, ಶ್ರದ್ಧಯಾ ಪದದ ವಿಶೇಷಣ. para ("supreme"), instrumental singular feminine, qualifies ಶ್ರದ್ಧಯಾ. | ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ |
| ಉಪೇತಾಃಅರ್ಥ: ಕೂಡಿದವರು, ಹೊಂದಿದವರು Meaning: endowed with, possessed of ವ್ಯಾಕರಣ: ಉಪ + ಧಾತು इ (i, "to go") ಕ್ತ ಪ್ರತ್ಯಯ (ಭೂತಕೃದಂತ) — ಪ್ರಥಮಾ ಬಹುವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. upa + i ("to go"), past passive participle — nominative plural masculine —… | ಕೂಡಿದವರು |
| ತೇಅರ್ಥ: ಅವರು Meaning: they ವ್ಯಾಕರಣ: ಸರ್ವನಾಮ ತದ್ (tad, "that") ಪ್ರಥಮಾ ಬಹುವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. Pronoun tad ("that/he"), nominative plural masculine. (Distinct from the dative/genitive singular "te" = "to you/your" seen elsewhere —… | ಅವರು |
| ಮೇಅರ್ಥ: ನನಗೆ, ನನ್ನ Meaning: to Me, My (enclitic) ವ್ಯಾಕರಣ: ಸರ್ವನಾಮ ಅಸ್ಮದ್ (asmad, "I") ಚತುರ್ಥೀ/ಷಷ್ಠೀ ಏಕವಚನ (ಅನುಬದ್ಧ ರೂಪ). Pronoun asmad ("I"), enclitic dative/genitive singular. | ನನಗೆ |
| ಯುಕ್ತತಮಾಃಅರ್ಥ: ಅತ್ಯಂತ ನಿರತರು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಗಿಗಳು Meaning: the most perfectly united/steadfast, the best of yogis ವ್ಯಾಕರಣ: ಯುಕ್ತಃ + ತಮ (ಅತಿಶಯಾರ್ಥಕ ಪ್ರತ್ಯಯ) — ಪ್ರಥಮಾ ಬಹುವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. yukta + tama (superlative suffix) — nominative plur… | ಅತ್ಯಂತ ನಿರತರು (ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಗಿಗಳು) |
| ಮತಾಃಅರ್ಥ: ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು, ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು Meaning: (are) considered, deemed, thought (of) ವ್ಯಾಕರಣ: ಧಾತು मन् (man, "to think") ಕ್ತ ಪ್ರತ್ಯಯ (ಭೂತಕೃದಂತ) — ಪ್ರಥಮಾ ಬಹುವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. Past passive participle of man ("to… | ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು |
ಅನ್ವಯ (ವಾಕ್ಯ ಮಟ್ಟ)
ಯೇ ಮಯಿ ಮನಃ ಆವೇಶ್ಯ ನಿತ್ಯಯುಕ್ತಾಃ ಮಾಂ ಉಪಾಸತೇ, ಪರಯಾ ಶ್ರದ್ಧಯಾ ಉಪೇತಾಃ, ತೇ ಮೇ ಯುಕ್ತತಮಾಃ ಮತಾಃ.
ಯಾರು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ನಿತ್ಯ ನಿರತರಾಗಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೂಡಿ ನನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಗಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿತರು.
ಶ್ಲೋಕಾರ್ಥ (ಶ್ಲೋಕ ಮಟ್ಟ)
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ನನ್ನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿ, ನಿತ್ಯವೂ ನಿರತರಾಗಿ, ಪರಮ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವವರನ್ನು ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಗಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತೇನೆ.
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
ಅರ್ಜುನನ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಕೃಷ್ಣನು ಮೊದಲು ಸಗುಣ ಭಕ್ತಿಯ ಪರವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸುವವರೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಯೋಗಿಗಳು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ.
Sloka 2 - Chapter 12 - Bhakti Yoga
śrībhagavān uvāca |
मय्यावेश्य मनो ये मां नित्ययुक्ता उपासते । श्रद्धया परयोपेताः ते मे युक्ततमा मताः ॥ १२-२॥
mayyāveśya mano ye māṃ nityayuktā upāsate | śraddhayā parayopetāḥ te me yuktatamā matāḥ || 12-2||
Word Meanings (Word Level)
| Word | Meaning |
|---|---|
| mayi | in Me |
| āveśya | having fixed/absorbed |
| manaḥ | the mind |
| ye | who |
| mām | Me |
| nityayuktāḥ | ever steadfast |
| upāsate | they worship |
| śraddhayā | with faith |
| parayā | supreme |
| upetāḥ | endowed with |
| te | they |
| me | to Me |
| yuktatamāḥ | most perfectly engaged (best of yogis) |
| matāḥ | (are) considered |
Anvaya (Phrase Level)
ye mayi manaḥ āveśya nityayuktāḥ māṃ upāsate, parayā śraddhayā upetāḥ, te me yuktatamāḥ matāḥ.
Those who, having fixed the mind in Me, ever steadfast, worship Me, endowed with supreme faith — they are considered by Me to be the best of yogis.
Translation (Sloka Level)
Krishna says: those who fix their minds on Me, remain ever steadfast, and worship Me with supreme faith — I consider them the most perfect in yoga.
Commentary
Krishna begins answering Arjuna's question by favoring devotion to His personal form. Those who anchor the mind completely in the Supreme and worship continuously with faith are declared to be the most accomplished yogis.