ಕಾಂಕ್ಷೇ (kāṅkṣe)

ಅರ್ಥ: ಬಯಸುತ್ತೇನೆ Meaning: I desire

ವ್ಯಾಕರಣ: ಧಾತುಅರ್ಥ: ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಮೂಲ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬೀಜರೂಪ. Meaning: The bare verbal root carrying a verb's core meaning, before any prefix, tense, or ending is added. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಕ್ರಿಯಾಪದವೂ ಒಂದು ಧಾತುವಿನಿಂದ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ (… काङ्क्ष् (kāṅkṣ, "to desire") ಆತ್ಮನೇಪದಅರ್ಥ: ಕ್ರಿಯೆಯ ಫಲ ಕರ್ತೃವಿಗೇ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯ ಪದ. Meaning: The other of the two verbal "padas" — literally "the word for oneself." ಪರಸ್ಮೈಪದ ಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಆತ್ಮನೇಪದ ಕ್ರಿಯೆಯ ಫಲ ಕರ್ತೃವಿಗೇ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಾವ ಸೂಚಿಸುತ್… ವರ್ತಮಾನಅರ್ಥ: ಈಗ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಕಾಲ (ಲಟ್ ಲಕಾರ). Meaning: The present tense (called laṭ in the traditional lakāra system) — an action happening now. ಪಾಣಿನಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಕಾಲ/ಭಾವಕ್ಕೂ ಒಂದು "ಲಕಾರ" ಹೆಸರಿದೆ; ವ… ಉತ್ತಮಪುರುಷಅರ್ಥ: "ನಾನು/ನಾವು" ಎಂಬರ್ಥದ ಪುರುಷ. Meaning: The 1st person — "I/we." ಮಾತನಾಡುವವನನ್ನೇ ಸೂಚಿಸುವ ಪುರುಷ. cf. ಪ್ರಥಮಪುರುಷ ಸಂಸ್ಕೃತ ಎಣಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ. The person referring to the speaker. See ಪ್ರಥಮಪುರುಷ for how Sanskrit numbers the perso… ಏಕವಚನಅರ್ಥ: ಒಂದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ವಚನ. Meaning: The singular number. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಚನಗಳಿವೆ: ಏಕ, ದ್ವಿ, ಬಹು. ಏಕವಚನ ಒಂದೇ ವಸ್ತು/ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. Sanskrit has three grammatical numbers — singular, dual, and plural. The sing…. Compare ಕಾಂಕ್ಷತಿಅರ್ಥ: ಬಯಸುತ್ತಾನೆ Meaning: desires, longs for ವ್ಯಾಕರಣ: ಧಾತು काङ्क्ष् (kāṅkṣ, "to desire") ಪರಸ್ಮೈಪದ ವರ್ತಮಾನ ಪ್ರಥಮಪುರುಷ ಏಕವಚನ. Root kāṅkṣ ("to desire/long for") — present tense, parasmaipada, 3rd person singular. (12.17, 3rd person). Root kāṅkṣ ("to desire") — present tense, ātmanepada, 1st person singular.

ಬಳಕೆ (Occurrences)

• ಅಧ್ಯಾಯ ೧, ಶ್ಲೋಕ ೩೨ಶ್ಲೋಕ ೩೨ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧ - ಅರ್ಜುನವಿಷಾದಯೋಗ न काङ्क्षे विजयं कृष्ण न च राज्यं सुखानि च । किं नो राज्येन गोविन्द किं भोगैर्जीवितेन वा ॥ १-३२॥ na kāṅkṣe vijayaṃ kṛṣṇa na ca rājyaṃ sukhāni ca | kiṃ no rājyena govinda kiṃ bhogairjī…