ದುರ್ಬುದ್ಧೇಃ (durbuddheḥ)
ಅರ್ಥ: ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನ Meaning: of evil mind/intent
ವ್ಯಾಕರಣ: ದುಸ್ (dus, bad) + ಬುದ್ಧಿಅರ್ಥ: ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು Meaning: the intellect ವ್ಯಾಕರಣ: ಬುದ್ಧಿ (buddhi, intellect) ದ್ವಿತೀಯಾ ಏಕವಚನ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ, ನಿವೇಶಯ ಪದದ ಕರ್ಮಪದ. buddhi ("intellect") — accusative singular feminine, object of ನಿವೇಶಯ. (buddhi, intellect) — ಷಷ್ಠೀಅರ್ಥ: ಸಂಬಂಧಕಾರಕ ಸೂಚಿಸುವ ಆರನೆಯ ವಿಭಕ್ತಿ. Meaning: The sixth case — the genitive. ಷಷ್ಠೀ ವಿಭಕ್ತಿ ಎರಡು ನಾಮಪದಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು (ಒಡೆತನ, ಭಾಗ, ಇತ್ಯಾದಿ) ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ — "ನ/ಅ" ಎಂಬ ಅರ್ಥ. ಇದು ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಕಾರಕವಲ್ಲ, ನಾಮಪದಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ… ಏಕವಚನಅರ್ಥ: ಒಂದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ವಚನ. Meaning: The singular number. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಚನಗಳಿವೆ: ಏಕ, ದ್ವಿ, ಬಹು. ಏಕವಚನ ಒಂದೇ ವಸ್ತು/ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. Sanskrit has three grammatical numbers — singular, dual, and plural. The sing… ಪುಲ್ಲಿಂಗಅರ್ಥ: ಪುಲ್ಲಿಂಗ ವ್ಯಾಕರಣ ಲಿಂಗ. Meaning: The masculine grammatical gender. ಸಂಸ್ಕೃತದ ಮೂರು ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶ: ವ್ಯಾಕರಣ ಲಿಂಗ ಯಾವಾಗಲೂ ನೈಜ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ — ಅನೇಕ ಅಮೂರ್ತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳೂ ಪುಲ್ಲಿಂಗವಾಗಿರುತ್ತವೆ.…, ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರಸ್ಯಅರ್ಥ: ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಪುತ್ರನ (ದುರ್ಯೋಧನನ) Meaning: of the son of Dhṛtarāṣṭra (here, specifically Duryodhana) ವ್ಯಾಕರಣ: ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರ ಷಷ್ಠೀ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. Patronymic of Dhṛtarāṣṭra — genitive singular masculine, referring here to… ಪದದ ವಿಶೇಷಣಅರ್ಥ: ಇನ್ನೊಂದು ನಾಮಪದದ ಗುಣ/ಸ್ವಭಾವ ಸೂಚಿಸುವ, ಅದೇ ಲಿಂಗ-ವಚನ-ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪುವ ಪದ. Meaning: A word that describes another noun and agrees with it in gender, number, and case. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷಣ ವಿಶೇಷಿಸಲ್ಪಡುವ ನಾಮಪದದೊಂದಿಗೆ ಲಿ…. dus- ("bad") + buddhi ("intellect") — genitive singular masculine, qualifies ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರಸ್ಯಅರ್ಥ: ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಪುತ್ರನ (ದುರ್ಯೋಧನನ) Meaning: of the son of Dhṛtarāṣṭra (here, specifically Duryodhana) ವ್ಯಾಕರಣ: ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರ ಷಷ್ಠೀ ಏಕವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. Patronymic of Dhṛtarāṣṭra — genitive singular masculine, referring here to….
ಬಳಕೆ (Occurrences)
- ಅಧ್ಯಾಯ ೧, ಶ್ಲೋಕ ೨೩ಶ್ಲೋಕ ೨೩ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧ - ಅರ್ಜುನವಿಷಾದಯೋಗ योत्स्यमानानवेक्षेऽहं य एतेऽत्र समागताः । धार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेर्युद्धे प्रियचिकीर्षवः ॥ १-२३॥ yotsyamānānavekṣe'haṃ ya ete'tra samāgatāḥ | dhārtarāṣṭrasya durbuddheryuddhe priya…