ನಿವೇಶಯ (niveśaya)

ಅರ್ಥ: ನೆಲೆಗೊಳಿಸು (ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿಸು) Meaning: fix, cause to enter/settle

ವ್ಯಾಕರಣ: ನಿ + ಧಾತುಅರ್ಥ: ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಮೂಲ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬೀಜರೂಪ. Meaning: The bare verbal root carrying a verb's core meaning, before any prefix, tense, or ending is added. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಕ್ರಿಯಾಪದವೂ ಒಂದು ಧಾತುವಿನಿಂದ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ (… विश् (viś, "to enter") ಣಿಚ್ಅರ್ಥ: "ಮಾಡಿಸು" ಎಂಬ ಪ್ರೇರಣಾರ್ಥಕ ಭಾವ ಸೇರಿಸುವ ಪ್ರತ್ಯಯ. Meaning: The causative suffix — "to make/have someone do X." ಣಿಚ್ ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರಿದಾಗ ಕ್ರಿಯೆ "ತಾನೇ ಮಾಡುವುದು" ಎಂಬುದರಿಂದ "ಬೇರೊಬ್ಬರಿಂದ ಮಾಡಿಸುವುದು/ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು" ಎಂಬರ್ಥಕ್ಕೆ… (causative) ಆಜ್ಞಾರ್ಥಅರ್ಥ: ಆಜ್ಞೆ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಅಥವಾ ಅನುಮತಿ ಸೂಚಿಸುವ ಭಾವ (ಲೋಟ್ ಲಕಾರ). Meaning: The imperative — commands, requests, or permission (loṭ in the lakāra system). ಆಜ್ಞಾರ್ಥ ಮಧ್ಯಮಪುರುಷದಲ್ಲಿ ನೇರ ಆಜ್ಞೆಯಾಗಿಯೂ, ಪ್ರಥಮಪುರುಷದಲ್ಲಿ "ಆಗಲಿ/ಮಾಡಲಿ" ಎ… ಮಧ್ಯಮಪುರುಷಅರ್ಥ: "ನೀನು/ನೀವು" ಎಂಬರ್ಥದ ಪುರುಷ. Meaning: The 2nd person — "you." ಕೇಳುಗನನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿಸುವ ಪುರುಷ. ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಹೇಳುವ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ. cf. ಪ್ರಥಮಪುರುಷ ಸಂಸ್ಕೃತ ಎಣಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ. The person addressi… ಏಕವಚನಅರ್ಥ: ಒಂದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ವಚನ. Meaning: The singular number. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಚನಗಳಿವೆ: ಏಕ, ದ್ವಿ, ಬಹು. ಏಕವಚನ ಒಂದೇ ವಸ್ತು/ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. Sanskrit has three grammatical numbers — singular, dual, and plural. The sing…. ni + viś ("to enter"), causative imperative, 2nd person singular — "cause (it) to settle/fix." Compare ಆವೇಶ್ಯಅರ್ಥ: ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ (ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿಸಿ) Meaning: having fixed/absorbed, having caused to enter ವ್ಯಾಕರಣ: ಆ + ಧಾತು विश् (viś, "to enter") ಣಿಚ್ (causative) ಲ್ಯಬಂತ (ಕ್ತ್ವಾ ಪ್ರತ್ಯಯ) — gerund (absolutive). ā + viś ("to ent… (same root with ā-).

ಬಳಕೆ (Occurrences)

• ಅಧ್ಯಾಯ ೧೨, ಶ್ಲೋಕ ೮ಶ್ಲೋಕ ೮ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧೨ - ಭಕ್ತಿ ಯೋಗ मय्येव मन आधत्स्व मयि बुद्धिं निवेशय । निवसिष्यसि मय्येव अत ऊर्ध्वं न संशयः ॥ १२-८॥ mayyeva mana ādhatsva mayi buddhiṃ niveśaya | nivasiṣyasi mayyeva ata ūrdhvaṃ na saṃśayaḥ || 12-8||