ಶಕ್ನೋಷಿ (śaknoṣi)
ಅರ್ಥ: ಶಕ್ತನಾಗಿರುವೆ, ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ Meaning: you are able
ವ್ಯಾಕರಣ: ಧಾತುಅರ್ಥ: ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಮೂಲ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬೀಜರೂಪ. Meaning: The bare verbal root carrying a verb's core meaning, before any prefix, tense, or ending is added. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಕ್ರಿಯಾಪದವೂ ಒಂದು ಧಾತುವಿನಿಂದ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ (… शक् (śak, "to be able") ಪರಸ್ಮೈಪದಅರ್ಥ: ಕ್ರಿಯೆಯ ಫಲ ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯ ಪದ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕರ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗ). Meaning: One of the two verbal "voices" (pada) — literally "the word for another." ಪರಸ್ಮೈಪದ ಮತ್ತು ಆತ್ಮನೇಪದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಧಾತುಗಳ ಎರಡು ಪದಗಳು (voic… ವರ್ತಮಾನಅರ್ಥ: ಈಗ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಕಾಲ (ಲಟ್ ಲಕಾರ). Meaning: The present tense (called laṭ in the traditional lakāra system) — an action happening now. ಪಾಣಿನಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಕಾಲ/ಭಾವಕ್ಕೂ ಒಂದು "ಲಕಾರ" ಹೆಸರಿದೆ; ವ… ಮಧ್ಯಮಪುರುಷಅರ್ಥ: "ನೀನು/ನೀವು" ಎಂಬರ್ಥದ ಪುರುಷ. Meaning: The 2nd person — "you." ಕೇಳುಗನನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿಸುವ ಪುರುಷ. ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಹೇಳುವ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ. cf. ಪ್ರಥಮಪುರುಷ ಸಂಸ್ಕೃತ ಎಣಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ. The person addressi… ಏಕವಚನಅರ್ಥ: ಒಂದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ವಚನ. Meaning: The singular number. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಚನಗಳಿವೆ: ಏಕ, ದ್ವಿ, ಬಹು. ಏಕವಚನ ಒಂದೇ ವಸ್ತು/ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. Sanskrit has three grammatical numbers — singular, dual, and plural. The sing…. Root śak ("to be able") — present tense, parasmaipada, 2nd person singular.
ಬಳಕೆ (Occurrences)
- ಅಧ್ಯಾಯ ೧೨, ಶ್ಲೋಕ ೯ಶ್ಲೋಕ ೯ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧೨ - ಭಕ್ತಿ ಯೋಗ अथ चित्तं समाधातुं न शक्नोषि मयि स्थिरम् । अभ्यासयोगेन ततो मामिच्छाप्तुं धनञ्जय ॥ १२-९॥ atha cittaṃ samādhātuṃ na śaknoṣi mayi sthiram | abhyāsayogena tato māmicchāptuṃ dhanañjaya || 12-9|…