ಸ್ಥಾಪಯ (sthāpaya)
ಅರ್ಥ: ನಿಲ್ಲಿಸು Meaning: place! (imperative)
ವ್ಯಾಕರಣ: ಧಾತುಅರ್ಥ: ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಮೂಲ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬೀಜರೂಪ. Meaning: The bare verbal root carrying a verb's core meaning, before any prefix, tense, or ending is added. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಕ್ರಿಯಾಪದವೂ ಒಂದು ಧಾತುವಿನಿಂದ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ (… स्था (sthā, "to stand") ಣಿಚ್ಅರ್ಥ: "ಮಾಡಿಸು" ಎಂಬ ಪ್ರೇರಣಾರ್ಥಕ ಭಾವ ಸೇರಿಸುವ ಪ್ರತ್ಯಯ. Meaning: The causative suffix — "to make/have someone do X." ಣಿಚ್ ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರಿದಾಗ ಕ್ರಿಯೆ "ತಾನೇ ಮಾಡುವುದು" ಎಂಬುದರಿಂದ "ಬೇರೊಬ್ಬರಿಂದ ಮಾಡಿಸುವುದು/ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು" ಎಂಬರ್ಥಕ್ಕೆ… (causative) ಆಜ್ಞಾರ್ಥಅರ್ಥ: ಆಜ್ಞೆ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಅಥವಾ ಅನುಮತಿ ಸೂಚಿಸುವ ಭಾವ (ಲೋಟ್ ಲಕಾರ). Meaning: The imperative — commands, requests, or permission (loṭ in the lakāra system). ಆಜ್ಞಾರ್ಥ ಮಧ್ಯಮಪುರುಷದಲ್ಲಿ ನೇರ ಆಜ್ಞೆಯಾಗಿಯೂ, ಪ್ರಥಮಪುರುಷದಲ್ಲಿ "ಆಗಲಿ/ಮಾಡಲಿ" ಎ… ಮಧ್ಯಮಪುರುಷಅರ್ಥ: "ನೀನು/ನೀವು" ಎಂಬರ್ಥದ ಪುರುಷ. Meaning: The 2nd person — "you." ಕೇಳುಗನನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿಸುವ ಪುರುಷ. ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಹೇಳುವ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ. cf. ಪ್ರಥಮಪುರುಷ ಸಂಸ್ಕೃತ ಎಣಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ. The person addressi… ಏಕವಚನಅರ್ಥ: ಒಂದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ವಚನ. Meaning: The singular number. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಚನಗಳಿವೆ: ಏಕ, ದ್ವಿ, ಬಹು. ಏಕವಚನ ಒಂದೇ ವಸ್ತು/ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. Sanskrit has three grammatical numbers — singular, dual, and plural. The sing…. sthā ("to stand"), causative — imperative, 2nd person singular, "cause to stand/place."
ಬಳಕೆ (Occurrences)
- ಅಧ್ಯಾಯ ೧, ಶ್ಲೋಕ ೨೧ಶ್ಲೋಕ ೨೧ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧ - ಅರ್ಜುನವಿಷಾದಯೋಗ हृषीकेशं तदा वाक्यमिदमाह महीपते । ಅರ್ಜುನ ಉವಾಚ । सेनयोरुभयोर्मध्ये रथं स्थापय मेऽच्युत ॥ १-२१॥ hṛṣīkeśaṃ tadā vākyamidamāha mahīpate | arjuna uvāca | senayorubhayormadhye rathaṃ sthāpa…