ಕರ್ಮಸಂಗಿನಾಂ (karmasaṅgīnām)

ಅರ್ಥ: ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರ Meaning: of those attached to action

ವ್ಯಾಕರಣ: ಕರ್ಮ (karma, action) + ಸಂಗಿನ್ (saṅgin, "attached to") — ಬಹುವ್ರೀಹಿಅರ್ಥ: ಸಮಾಸ ಸ್ವತಃ ಒಂದು ವಿಶೇಷಣವಾಗಿ, ಸಮಾಸದ ಹೊರಗಿನ ಬೇರೊಂದು ನಾಮಪದವನ್ನು ವಿಶೇಷಿಸುವ ಸಮಾಸ. Meaning: A compound that functions as an adjective describing something outside itself — "one who/that has X." ಹೆಸರಿನ ಅರ್ಥವೇ ಉದಾಹರಣೆ: "ಬಹು…/ಸಪ್ತಮೀಅರ್ಥ: ಅಧಿಕರಣಕಾರಕ ಸೂಚಿಸುವ ಏಳನೆಯ ವಿಭಕ್ತಿ. Meaning: The seventh case — the locative. ಸಪ್ತಮೀ ವಿಭಕ್ತಿ ಕ್ರಿಯೆ ಎಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಯಾವಾಗ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ — "ಅಲ್ಲಿ/ಆಗ" ಎಂಬ ಅರ್ಥ. The locative marks the place or time of an…-ತತ್ಪುರುಷಅರ್ಥ: ಸಮಾಸದ ಒಂದು ಪದ ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಒಂದು ವಿಭಕ್ತಿ ಸಂಬಂಧದ ಮೂಲಕ ವಿಶೇಷಿಸುವ ಸಮಾಸ. Meaning: A compound in which the first member modifies the second via an implied case relation (e.g. genitive, locative). ಉದಾಹರಣೆಗೆ "ರಾಜಪುರುಷಃ" (ರಾ… ಸಮಾಸಅರ್ಥ: ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಪದಗಳು ಸೇರಿ ಒಂದೇ ಪದವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವುದು. Meaning: Two or more words fused into a single compound word. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಸಮಾಸಗಳು ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಉದ್ದವಾಗಿರಬಹುದು. ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣುವ ವಿಧಗಳು: ಬಹುವ್…, ಷಷ್ಠೀಅರ್ಥ: ಸಂಬಂಧಕಾರಕ ಸೂಚಿಸುವ ಆರನೆಯ ವಿಭಕ್ತಿ. Meaning: The sixth case — the genitive. ಷಷ್ಠೀ ವಿಭಕ್ತಿ ಎರಡು ನಾಮಪದಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು (ಒಡೆತನ, ಭಾಗ, ಇತ್ಯಾದಿ) ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ — "ನ/ಅ" ಎಂಬ ಅರ್ಥ. ಇದು ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಕಾರಕವಲ್ಲ, ನಾಮಪದಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ… ಬಹುವಚನಅರ್ಥ: ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ವಚನ. Meaning: The plural number — three or more. ಬಹುವಚನ ಮೂರು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಸ್ತು/ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. The plural marks three or more of something. ಉದಾಹರಣೆ: ಅಕುರ್ವತ (1.1) — ಪ…. Compound: karma + saṅgin ("clinging/attached"), genitive plural — qualifies ಅಜ್ಞಾನಾಂಅರ್ಥ: ಅಜ್ಞಾನಿಗಳ Meaning: of the ignorant ವ್ಯಾಕರಣ: ಅ (ನಞ್ ಸಮಾಸ, ನಿಷೇಧಾರ್ಥ) + ज्ञान (ಜ್ಞಾನ, knowledge) → ಅಜ್ಞಾನ (ignorant) — ಷಷ್ಠೀ ಬಹುವಚನ. "a-" (negation) + jñāna (knowledge) → "ignorant"; genitive plural, qualifying ಕರ್ಮಸ….

ಬಳಕೆ (Occurrences)

• ಅಧ್ಯಾಯ ೩, ಶ್ಲೋಕ ೨೬ಶ್ಲೋಕ ೨೬ - ಅಧ್ಯಾಯ ೩ - ಕರ್ಮ ಯೋಗ न बुद्धिभेदं जनयेदज्ञानां कर्मसङ्गिनाम् । जोषयेत्सर्वकर्माणि विद्वान्युक्तः समाचरन् ॥ ३-२६॥ na buddhibhedaṃ janayedajñānāṃ karmasaṅginām | joṣayetsarvakarmāṇi vidvānyuktaḥ samācaran || 3-26…