ಯುಕ್ತಃ (yuktaḥ)

ಅರ್ಥ: ಯೋಗಯುಕ್ತನಾಗಿ, ನಿರತನಾಗಿ Meaning: united/steadfast, engaged (in yoga), disciplined

ವ್ಯಾಕರಣ: ಧಾತುಅರ್ಥ: ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಮೂಲ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬೀಜರೂಪ. Meaning: The bare verbal root carrying a verb's core meaning, before any prefix, tense, or ending is added. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಕ್ರಿಯಾಪದವೂ ಒಂದು ಧಾತುವಿನಿಂದ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ (… युज् (yuj, "to join/unite") ಕ್ತ ಪ್ರತ್ಯಯಅರ್ಥ: "...ಲ್ಪಟ್ಟ / ಮಾಡಿದ" ಎಂಬ ಭೂತಕಾಲದ ಭಾವ ಸೂಚಿಸುವ ಕೃತ್ ಪ್ರತ್ಯಯ. Meaning: The suffix that forms the past passive participle — "done/-ed." ಕ್ತ ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರಿ ಆದ ಪದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಶೇಷಣದಂತೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿ… ನ ಕರ್ಮಣಿ ಭೂತಕೃದಂತ — ಪ್ರಥಮಾಅರ್ಥ: ಕರ್ತೃಕಾರಕ ಸೂಚಿಸುವ ಮೊದಲ ವಿಭಕ್ತಿ. Meaning: The first of Sanskrit's eight cases — the nominative. ಪ್ರಥಮಾ ವಿಭಕ್ತಿ ವಾಕ್ಯದ ಕರ್ತೃವನ್ನು (ಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡುವವನನ್ನು) ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಪದವನ್ನು ಅದರ ಮೂಲ, ನಿಘಂಟುರೂಪದಲ್ಲಿ (ಪ್ರಾತಿಪದ… ಏಕವಚನಅರ್ಥ: ಒಂದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ವಚನ. Meaning: The singular number. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಚನಗಳಿವೆ: ಏಕ, ದ್ವಿ, ಬಹು. ಏಕವಚನ ಒಂದೇ ವಸ್ತು/ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. Sanskrit has three grammatical numbers — singular, dual, and plural. The sing…, ವಿದ್ವಾನ್ಅರ್ಥ: ಜ್ಞಾನಿಯು Meaning: the wise/learned one, the one who knows ವ್ಯಾಕರಣ: ಧಾತು विद् (vid, "to know") ನ ಲಿಟ್ ಕೃದಂತ (ವಿದ್ವಸ್ ಶಬ್ದ) — ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ, ಕರ್ತೃಪದ. Perfect active participle of vid ("to know") — nominative singular,… ಪದದ ವಿಶೇಷಣಅರ್ಥ: ಇನ್ನೊಂದು ನಾಮಪದದ ಗುಣ/ಸ್ವಭಾವ ಸೂಚಿಸುವ, ಅದೇ ಲಿಂಗ-ವಚನ-ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪುವ ಪದ. Meaning: A word that describes another noun and agrees with it in gender, number, and case. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷಣ ವಿಶೇಷಿಸಲ್ಪಡುವ ನಾಮಪದದೊಂದಿಗೆ ಲಿ…. Past passive participle of yuj ("to yoke/unite") — nominative singular, qualifies ವಿದ್ವಾನ್ಅರ್ಥ: ಜ್ಞಾನಿಯು Meaning: the wise/learned one, the one who knows ವ್ಯಾಕರಣ: ಧಾತು विद् (vid, "to know") ನ ಲಿಟ್ ಕೃದಂತ (ವಿದ್ವಸ್ ಶಬ್ದ) — ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ, ಕರ್ತೃಪದ. Perfect active participle of vid ("to know") — nominative singular,….

ಬಳಕೆ (Occurrences)

• ಅಧ್ಯಾಯ ೩, ಶ್ಲೋಕ ೨೬ಶ್ಲೋಕ ೨೬ - ಅಧ್ಯಾಯ ೩ - ಕರ್ಮ ಯೋಗ न बुद्धिभेदं जनयेदज्ञानां कर्मसङ्गिनाम् । जोषयेत्सर्वकर्माणि विद्वान्युक्तः समाचरन् ॥ ३-२६॥ na buddhibhedaṃ janayedajñānāṃ karmasaṅginām | joṣayetsarvakarmāṇi vidvānyuktaḥ samācaran || 3-26…
• ಅಧ್ಯಾಯ ೧೨, ಶ್ಲೋಕ ೧ಶ್ಲೋಕ ೧ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧೨ - ಭಕ್ತಿ ಯೋಗ ಅರ್ಜುನ ಉವಾಚ । एवं सततयुक्ता ये भक्तास्त्वां पर्युपासते । ये चाप्यक्षरमव्यक्तं तेषां के योगवित्तमाः ॥ १२-१॥ arjuna uvāca | evaṃ satatayuktā ye bhaktāstvāṃ paryupāsate | ye cāpyakṣaramavyakt… (ಸಂಯುಕ್ತಪದ ಸತತಯುಕ್ತಾಃಅರ್ಥ: ಸತತವಾಗಿ (ಯಾವಾಗಲೂ) ನಿರತರಾದ Meaning: ever/constantly steadfast, always engaged ವ್ಯಾಕರಣ: ಸತತ (ಯಾವಾಗಲೂ) + ಯುಕ್ತಃ (ನಿರತ) — ಸಮಾಸ, ಪ್ರಥಮಾ ಬಹುವಚನ, ಭಕ್ತಾಃ ಪದದ ವಿಶೇಷಣ. Compound (satata + yukta), nominative plural, qualifies… ಆಗಿ)
• ಅಧ್ಯಾಯ ೧೨, ಶ್ಲೋಕ ೨ಶ್ಲೋಕ ೨ - ಅಧ್ಯಾಯ ೧೨ - ಭಕ್ತಿ ಯೋಗ ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ । मय्यावेश्य मनो ये मां नित्ययुक्ता उपासते । श्रद्धया परयोपेताः ते मे युक्ततमा मताः ॥ १२-२॥ śrībhagavānuvāca | mayyāveśya mano ye māṃ nityayuktā upāsate | śraddhayā parayopet… (ಸಂಯುಕ್ತಪದಗಳು ನಿತ್ಯಯುಕ್ತಾಃಅರ್ಥ: ನಿತ್ಯ ನಿರತರಾಗಿ Meaning: ever/constantly steadfast, always engaged ವ್ಯಾಕರಣ: ನಿತ್ಯ (ಯಾವಾಗಲೂ) + ಯುಕ್ತಃ (ನಿರತ) — ಸಮಾಸ, ಪ್ರಥಮಾ ಬಹುವಚನ. Compound (nitya + yukta), nominative plural — similar in sense to ಸತತಯುಕ್ತಾಃ (12.1)., ಯುಕ್ತತಮಾಃಅರ್ಥ: ಅತ್ಯಂತ ನಿರತರು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಗಿಗಳು Meaning: the most perfectly united/steadfast, the best of yogis ವ್ಯಾಕರಣ: ಯುಕ್ತಃ + ತಮ (ಅತಿಶಯಾರ್ಥಕ ಪ್ರತ್ಯಯ) — ಪ್ರಥಮಾ ಬಹುವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ. yukta + tama (superlative suffix) — nominative plur… ಆಗಿ)